Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/27831 K.2016/4635

Dava, trafik kazası sonucu ölen sigortalının hak sahibine yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan Kurum zararlarının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava.

02.07.2002 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ölen Bağ-Kur sigortalısı ..........z'ın hak sahiplerine Kurumca bağlanan ölüm aylığının ilk peşin değeri ile ödenen cenaze yardımının tahsili istemine ilişkin olup, Mahkemece, sigortalının kullandığı araç ile hatalı şerit değiştirme nedeni ile karşı taraftan gelen dava dışı kamyon sürücüsünün şeridine geçtiği ve kamyonla çarpıştığı bu sırada sigortalının arkasında aynı şeritte seyir hâlindeki davalının kaza sırasında sağa kaçması sırasında davalının sigortalıya sağ arka kısmında çarpması şeklinde olayın gerçekleşmesi hâlinde sigortalının tam kusurlu olduğu,

kazanın meydana gelmesinde davalının sigortalının aracına arkadan çarpması nedeniyle araç kontrolünü kaybeden sigortalının dava dışı kamyonun geldiği karşı şeride geçmesi nedeniyle kazanın meydana gelmesi hâlinde ise davalının tam kusurlu olduğu kanaati bildirilen kusur raporundan, davalının kusursuz sigortalının tam kusurlu olduğu kanaat esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 39. maddesinde; “Üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle malûl veya vazife malûlü olan sigortalıya veya ölümü halinde hak sahiplerine, bu Kanun uyarınca bağlanacak aylığın başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı için Kurum zarara sebep olan üçüncü kişilere rücû edilir” düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin anılan kanunda, yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücûan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi kuralı karşısında, davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi ile 2918 sayılı Kanunun 98. maddesidir.

1479 sayılı Kanunun 63. maddesinde; üçüncü bir kimsenin suç sayılır davranışı ile bu Kanunda sayılan yardımların yapılmasını gerektiren bir durumun doğmasında, Kurum

tarafından, sigortalı veya hak sahiplerine gerekli tüm yardımların yapılacağı, ancak, bu yardımların ilk peşin değeri için üçüncü kişilere, istihdam edenlere ve diğer sorumlulara Kurumca rücu edileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.

Anılan madde kapsamında Bağ-Kur’a tanınan rücû hakkı halefiyet esasına dayanmayan, kanundan doğan bağımsız rücu hakkı niteliğindedir. 63. maddede “yapılan yardımların ilk peşin değeri için Kurum rücu eder” denildiğine göre Yasa'nın buyurucu nitelikte olan bu hükmünün aksine kural olarak ilk peşin değerin altında bir rücû alacağına hükmolunamaz. Ancak, suç sayılır eylemi saptanan üçüncü kişinin kusur oranı nedeniyle bir indirim yapılabilir.

Davaya konu somut olayda; davacı Kurum sigortalısı Süleyman Kiraz'ın ölümüne neden olan 02.07.2006 tarihli trafik kazasının ne şekilde olduğu hususunda mahkemece yeterli araştırma yapılmadığı, eldeki dosya içerisinde bulunan ceza dosyası suretinden şüpheden sanık yararlanmasına istinaden verilen beraat hükmünün temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay ....

Ceza Dairesi tarafından zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesine karar verildiği, ceza dosyasının tüm evrakları ile birlikte celbedilmediği, hak sahipleri tarafından açılan tazminat dosyası olup olmadığı araştırılmadığı, sigortalının kullandığı araçta yolcu olarak bulunan kişinin bilgi ve görgüsüne başvurulup, kazanın ne şekilde meydana geldiği, davalının çarpması nedeniyle mi sigortalının şerit ihlali yaptığı, ya da sigortalının hatalı şerit ihlali sonucu kazanın meydana geldiği hususları tespit edilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi, eksik araştırma ve yetersiz incelemeye dayalıdır.

Mahkemece, ceza dosyası eksiksiz olarak celbedilmeli, hak sahibi tarafından açılan tazminat dosyası bulunup bulunmadığı araştırılmalı, kaza sırasında sigortalının aracında yolcu olarak bulunan ..........'in kazanın meydana gelme nedeni konusunda bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren olgu tespit edildikten sonra yeniden kusur raporu alınarak, varılacak sonuca göre karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.