Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/2894 K.2015/7294

Dava, yersiz tahakkuk ettirildiği ileri sürülen sigorta prim borcunun iptali, borçlu olunmadığının tespiti, prim ve gecikme zammı olarak yatırılan tutarın geri alınması istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün davalı ... Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı işverene ait narenciye sektöründe sandık ve paketleme işyerinde 01.06.2011 günü davalı Kurum görevlisince yapılan denetim sonrasında düzenlenen 04.01.2012 tarihli Sosyal Güvenlik Denetmenliği Raporu esas alınarak 01.06.2010 – 01.06.2011 döneminde tam gün üzerinden aralıksız çalışmasına karşın bildiriminin eksik yapıldığı gerekçesiyle sigortalı... bakımından davacı hakkında işlem tesis edildiği, tahakkuk ettirilen sigorta prim borcunu gecikme zammıyla birlikte ödemesi gerektiği yönündeki uyarı yazısını 05.09.2012 günü tebellüğ eden davacı tarafından 03.10.2012 tarihinde itiraz yoluna başvurulduğu,

Kurum Komisyonunca yapılan değerlendirme üzerine itirazın 09.10.2012 günü reddedildiği anlaşılmakta olup borç ödendikten sonra 20.11.2012 tarihinde açılan işbu davanın mahkemece yapılan yargılamasında, dinlenilen tanıkların anlatımlarına dayanılarak çalışmanın bildirim süreleri kadar gerçekleştiğinin kanıtlandığı gerekçesiyle istem aynen hüküm altına alınmıştır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 86. maddesinin 7. fıkrasında, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler sonucunda veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata karşın 1 ay içinde verilmemesi veya eksik verilmesi durumunda,

bu belgelerin Kurumca kendiliğinden düzenleneceği ve içeriği sigorta primlerinin belirlenerek işverene tebliğ edileceği, işverenin, bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edebileceği, itirazın, takibi durduracağı, itirazın reddi durumunda, işverenin kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabileceği, yetkili mahkemeye başvurulmasının, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmayacağı belirtilmiş, 8. fıkrasında,

Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca işyerinde fiilen yapılan tespitlerden ve kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden kayıt ve belgelere dayanmaksızın çalıştığı belirlendiği halde, hizmetlerinin veya prime esas kazançlarının Kuruma bildirilmediği anlaşılan veya eksik bildirildiği tespit edilen sigortalıların geriye yönelik hizmetlerinin veya prime esas kazançlarının, en fazla tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik 1 yıllık süreye ilişkin kısmının dikkate alınacağı açıklanmıştır.

Önemle belirtilmelidir ki 7. fıkrada öngörülen 1 aylık süreler hak düşürücü nitelikte olup, işverenin anılan sürelerde itiraz ve yargı yoluna başvurması gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklama ve yasal düzenlemeler ışığında yapılan değerlendirmede, öncelikle davacı itirazının reddine yönelik Kurum kararının tebliğ tarihi, buna ilişkin belge de getirtilmek suretiyle saptanarak davanın hak düşürücü sürede açılıp açılmadığı ortaya konulmalı, süresinde açıldığı anlaşıldığı takdirde özellikle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.12.2011 gün ve 2011/21-632 Esas - 2011/784 Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak yargılama sonunda verilecek karar hak alanını ilgilendirdiğinden hakkında işlem tesis edilen sigortalının yöntemince davaya katılımı sağlanıp göstereceği deliller toplanmalı ve tüm kanıtlar irdelendikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, öngörülen gereklilikler yerine getirilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.