Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/9227 K.2015/11168

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı... Bölgesi Trafik Ekipler Amirliğinde temizlik, bulaşık yıkama, çay/kahve ve yemek servisi işlerinde 05.04.1991-24.02.2010 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitini talep etmiştir. Mahkemece, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Dosya kapsamına göre, davacının, dava konusu dönemde hizmet bildiriminin bulunmadığı, davalı tarafça davacının kendi rızası ile zaman zaman geldiği ve personelin isteğine bağlı kalınarak hayır amaçlı yardımda bulunulduğu, hizmet akdiyle çalışmasının bulumadığının savunulduğu, Kurumca yapılan teftiş sonucu alınan beyanda, amirliğin çay ve temizlik işlerini Kadıköy Belediye Başkanlığınca görevlendirilen bir personel ve... anlaşma sağlanan temizlik firmasınca sağlandığının bildirildiği, eldeki dosyada alınan tanık beyanında işyerinde çalışan ... isimli hizmetli personel bulunduğunun bildirilmesine rağmen çalışmasına ilişkin herhangi bir belge tespit edilemediğine dair bilgi verildiği anlaşılmaktadır.

Şu halde, Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi gereği; davacının iddia ettiği çalışmasının gerçekliği, işin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; işyerinde, tanık beyanlarında geçen hizmetli personel çalışıp çalışmadığı ... ile tespit edilen diğer kuruluşlardan araştırılarak; temizlik, bulaşık yıkama, çay/kahve ve yemek servisi işlerinin nasıl yapıldığı açıklığa kavuşturulmalı, ilgili belgeler dosya arasına getirtilmeli, davacının yardım karşılığı bazı işlerde çalışıp çalışmadığı,

çalışmış ise niteliği ve süresi belirlenmeli, dava konusu dönemde kayıtlı diğer çalışanlar tanık sıfatıyla dinlenmeli, komşu işyeri işveren ve kayıtlı çalışanları araştırılmalı ve dinlenilmeli, dosyadaki tanık beyanları ile dinlenilen ve dinlenilecek tanık beyanları karşılaştırılmalı, beyanlar arasında çelişki oluşursa giderilmeli, böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı avukatı bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.