Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/12643 K.2017/3157

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı avukatları tarafından temyizi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davacı Kurum, 05.01.2009 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle oluşan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21. maddesidir. Anılan madde kusur sorumluluğuna dayanmakta olup, işveren rücu alacağından kusurunun varlığı halinde sorumludur.

Dosya kapsamına göre, bilirkişi raporu ve gerekçeli kararı sunulan ceza davasında sigortalının asli kusurlu bulunduğu, iş müfettiş raporunda davalı işveren şirketin %50, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında ise % 75 kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, ceza davası dosya arasına getirtilerek, öncelikle kazanın asıl sebebini ve nasıl olduğunu belirleyen ceza davasındaki maddi olguları dikkate alan, kusur oranları yönünden çelişkiyi gideren, işçi sağlığı ve iş sağlığı ile iş kazasının meydana geldiği alanda uzman bilirkişilerden kusur oran ve aidiyetini mevzuata ve özellikle oluşa uygun olarak belirleyen kusur raporu alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-5510 sayılı Kanunun “İş Kazası Ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin Ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre.

İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.

Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır.

Anılan maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri, sigortalının yaşı, gelirin kesilme olasılığı ve iskonto oranı gözetilerek belirlenen tutarı ifade etmektedir. 5510 sayılı Kanunun 54. maddesi ise, "malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir." düzenlemesini içermektedir.

Eldeki dosyada, sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin, 01.02.2009 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması nedeniyle 5510 sayılı Kanunun 54. maddesi (506 sayılı Kanunun 92. maddesi) uyarınca yarıya indirildiği, hak sahibi ...'ya bağlanan gelirin gelire giriş tarihinde geçerli ilk peşin sermaye değerine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, evlenmesi nedeniyle gelirinin kesilerek fiili ödemeye dönüştüğü anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca, sigortalının hak sahiplerinin gerçek zarar miktarları hesaplanarak, gerçek zarar miktarları ve 5510 sayılı Kanunun 54. maddesi uyarınca bulunacak ilk peşin sermaye değerli gelir ile fiili ödeme miktarlarının ayrı ayrı karşılaştırmak suretiyle düşük olan tutarın kusur karşılığına hükmetmek gereği gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum ve davalı avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.