Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/16140 K.2018/5308

Dava, aksine Kurum işleminin iptali ile yapılan kesintilerin durdurulması ve menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava dosyası incelendiğinde, davacıya, 11.07.2004 tarihinde vefat eden eşinden 01.08.2004 tarihinden itibaren 5434 sayılı Yasa kapsamında ölüm aylığı bağlandığı, 1991 yılında vefat eden babası üzerinden de 01.11.2005 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında ölüm aylığı bağlandığı, 2013 yılında yapılan denetim ile 1479 sayılı Yasa kapsamında bağlanan ölüm aylığının yersiz olduğunun tespiti üzerine, 01.11.2005 tarihinden itibaren ödenen aylıkların tahsil edileceğinin davacıya bildirildiği, işbu dava ile söz konusu kurum işleminin iptali, kesintilerin durdurulması ve kuruma borçlu olmadığının tespitinin istenildiği,

yargılama safhasında davalı Kurum tarafından, geriye doğru 5 yıllık süre içinde ödenen aylıkların borç olarak tahakkuk ettirildiği, 27.01.2009 - 27.01.2014 tarihleri arası yersiz ödenen 26.363,94 TL borç tutarının tahsil edilmekte olduğunu bildirdiği, mahkemece, “Davacının davasında sonuç ve istem kısmındaki taleplerinden 2 nolu bölümde belirtilen 01/11/2005 - 27/01/2009 tarihleri arasında yapılan yersiz ödemenin de davacıdan tahsil edileceğine ilişkin Kurum işleminin hukuka aykırı olduğu görülmekle birlikte Kurum tarafından iş bu işlemden dönülmüş olmakla konusuz kalan iş bu bölüme dair talepte karar verilmesine yer olmadığına,

Davacının tüm diğer taleplerine ilişkin ise davacının davasının REDDİNE,” şeklinde karar verildiği anlaşılmış ise de, konusuz kaldığı belirtilen hüküm yönünden karar eksik araştırmaya dayalıdır.

Bazı hallerde dava devam ederken, dava açılmasından sonra meydana gelen bir nedenle dava konusu ortadan kalkabilir.

Davanın konusuz kalması halinde, artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmaz. Başka bir deyişle, her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararı kalmamış demektir. Bu halde, mahkemece, davanın konusunun kalmaması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.

Belirtilen açıklamalar ışığında dava dosyasına dönüldüğünde, davanın kurum işleminin iptali, kesintilerin durdurulması ve menfi tespit olması karşısında, her ne kadar davalı Kurum tarafından 27.01.2009 - 27.01.2014 tarihleri arası yersiz ödenen 26363,94 TL borç tutarının tahsil edilmekte olduğu belirtilmiş ise de, mahkemece konusuz kaldığı belirtilen 01/11/2005 - 27/01/2009 arası döneme ilişkin borç tahakkukunun ayrıca ve açıkça iptal edildiği belirtilmemiştir. Zira, işbu dava ile iptali istenen işlemde, davacıya 01.11.2005 tarihinden itibaren yapılan ödemelerin tahsil edileceği belirtilmiştir. Mahkemece, söz konusu dönem yönünden ayrıntılı açıklama istenilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.