Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/17239 K.2015/21964

Dava, mirasçısı olduğu kızının terör olayları nedeniyle ölümünden dolayı tarafına aylık bağlanmasının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. İş bu dosyanın, Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu tarafından gönderildiği, kararın kesin olduğu gözetildiğinde dosya incelenmiş; hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5233 sayılı Kanunun 2. maddesinde, “Bu Kanunun, 3713 sayılı ... ...

Kanununun 1 inci, 3 üncü ve 4 üncü maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin maddî zararlarının sulhen karşılanması hakkındaki esas ve usullere ilişkin hükümleri kapsadığı düzenlenmiş, aynı Kanunun ek 1. maddesine 12/7/2013 tarih 6495 sayılı Kanun ile eklenen 3. fıkrası gereğince, “Ancak, ölenlerin anne ve babasına aylık bağlanmasında,

5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranmaz.

Çalışma gücü kayıpları nedeniyle bu maddeye göre aylık bağlanmasına hak kazanmakla birlikte aylık bağlanmamış olanlardan veya bu maddeye göre aylık almakta iken vefat edenlerin önceden tespit edilmiş malullük oranlarına göre hak kazanabilecekleri ya da almakta oldukları aylıklar, 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca belirlenecek hak sahiplerine birinci fıkranın (ç) bendine göre intikal ettirilir.

Bu madde kapsamına girenlerin ilgili valiliğe müracaatı üzerine valilik tarafından tanzim edilecek aylık bağlanmaya ilişkin belgeler Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir.”.

Anılan Kanuna 4/7/2012 tarih 6353 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddesinde de; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen terör olayları sebebiyle malul olanların kendilerinin, hayatını kaybedenlerin ise hak sahibi yakınlarının müracaatları halinde; ek 1 inci maddede belirtilen koşulları taşımaları kaydıyla aynı maddede belirtilen usul ve esaslar ile aylık miktarları üzerinden ve bu

maddenin yayımı tarihini takip eden ay başından itibaren 5510 sayılı Kanunda belirtilen usul ve esaslara göre aylığa hak kazanırlar. Ancak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönem için herhangi bir ödeme yapılmaz.” hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıda açıklanan kanun hükümleri gereğince terör saldırısı sonucu hayatını kaybedenlerin yakınlarına aylık bağlanması için ilgili valiliğe müracaat üzerine valilik tarafından tanzim edilecek aylık bağlanmaya ilişkin belgelerin, Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilmesi gerekmektedir.

Somut olayda davacı, mirasçısı olduğu kızının 19/11/1996 tarihinde terör saldırısı sonucu hayatını kaybettiğini, olaydan 3 yıl sonra davalı ... Bakanlığınn talimatıyla 1999 yılında davalı ...

Valiliğince tarafına 30.000 TL'lik tazminata hükmedildiğini, yasa değişiklikleri ile kızının sivil şehit statüsüne alındığını ve bu nedenle tarafına ödenen tazminat kararı ile aylık bağlanmasının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davacı tarafından dava açılmadan önce, ...'ne de başvurulmuş, Zarar Tespit Komisyonu 25.08.2014 tarihli yazısında; yasal süre içerisinde başvurulmadığı gerekçesi aylık bağlanmasına dair tespit kararının verilemeyeceği belirtilmiştir.

Mahkemece, HMK 400. ve 402. maddesi gereğince delil tespiti asıl davaya bakan mahkemece tespiti mümkün olmayan kaybolma veya gösterilmesinde zorluk bulunan durumlarda istenilebileceğinden ve diğer taraftan davacı asıl davaya bakacak olan mahkemeden dilekçesinde belirtmek suretiyle tespitini istediği delilleri davalı kurumlardan isteyebileceğinden delil tespiti talebinin reddine karar verilmiştir.

Anılan bilgiler ışığı altında ve özellikle, olayın izahı davacıya, hukuki tavsifin ise, mahkemeye ait olmasına göre, neticede talep aylık bağlanmasına ilişkin olup, 506 veya 1479 sayılı Yasalardan kaynaklanan talep olmamasına göre dava konusu uyuşmazlığın, yukarıda sıralanan düzenlemeler ışığında idari yargıda çözümlenmesi gerektiği yönü gözetilmeksizin, davanın reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.