Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/1881 K.2015/6513

Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı Kurum, dava dilekçesi ile 12.03.2011 tarihli iş kazası sonucu yaralanan sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımlarından oluşan Kurum zararının 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davalıdan tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir. Mahkemece, davalının işveren olmayıp, yalnızca ekip başı olarak çalışmakta olduğundan davanın husumet yokluğu (davalı sıfatı bulunmaması) nedeniyle reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve değerlendirme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

HMK’nun 33. maddesi uyarınca, hâkim, bir davada sadece tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve taleple bağlı olup, dayandıkları kanun hükümleriyle bağlı olmadığından yürürlükteki kanunları re’sen tatbik ederek iddia ve talepleri karara bağlamakla mükelleftir.

Dosya kapsamına göre, davalının 20.10.2008 tarihinden beri 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-a maddesi uyarınca ekip lideri olarak ... Telekomünikasyon A.Ş.... Telekom Müdürlüğü'nde çalıştığının, sigortalının işvereni olmadığının anlaşılması karşısında, hukuki nitelendirmede hataya düşülerek açılan eldeki davanın yasal dayanağının 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesinin 4. fıkrası olduğu belirgindir.

Anılan madde üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilebilecektir.

Üçüncü kişinin rücû alacağından sorumluluğu kusur sorumluluğu esasına dayanır. Bir başka ifadeyle; üçüncü kişi, ancak kusurlu bir hareketinin varlığı halinde rücu alacağından sorumludur.

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalığın üçüncü kişinin kusuru sonucunda meydana gelmesi halinde rücu edilecek miktar; sigortalı ya da hak sahiplerine yapılan ödemelerin tümünün, bağlanacak gelirlerin ise başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının kusur karşılığından oluşmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; Mahkemece, tarafların sunduğu tüm deliller toplanıp, Kurum müfettiş raporları da getirtildikten sonra, uzman bilirkişi kurulundan alınacak kusur raporu ile, davalının anılan madde hükmüne göre sorumluluğu bulunup bulunmadığı değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Kabule göre de; 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesinin 18. fıkrasında; "Kurumun 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen prim ve diğer alacakları amme alacağı niteliğinde olup, imtiyazlı alacaktır. Kurumun taraf olduğu her türlü dava ve icra takiplerinin kısmen veya tamamen aleyhe neticelenmesi halinde, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununda yazılı tazminat ve cezalar Kurum hakkında uygulanmaz.'' hükmü gereğince davacı Kurum aleyhine icra tazminatına hükmedilmesi, isabetsiz bulunmuştur.

O hâlde, davacı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.