Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/19924 K.2016/837

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davalı İ... ve İ.. AŞ ile S.. Ö..yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılar K...Ltd Şti, ... ve G...H... avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Asıl dava, trafik-iş kazası sonucu ölen sigortalı Ramazan Yılmaz'ın hak sahiplerine bağlanan gelir ve cenaze gideri ile aynı trafik-iş kazasında yaralanan sigortalılar ... ve ...i'ye ödenen geçici iş göremezlik ödemeleri ve tedavi gideri nedeniyle meydana gelen Kurum zararının davalılar K...Ltd Şti, ..., S... Ö.. ve A... AŞ'den teselsülen tahsili istemine ilişkindir.

2005/... esas sayılı birleşen dava ise; aynı trafik-iş kazasında yaralanan sigortalı ... için yapılan geçici iş göremezlik ödemelerinin davalı ...Tic Ltd Şti, S... Ö... ve G...H...'ndan teselsülen tahsili istemine ilişkindir.

Daha sonra ek dava açılmak suretiyle ..., ...AŞ ve ...'ne de husumet yöneltilerek, asıl davada meydana gelen Kurum zararının asıl davanın davalıları ile birlikte teselsüle dayalı olarak tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir

Dosya kapsamına göre; sigortalı R... Y...'ın ...AŞ'nin işçisi iken protokol çerçevesinde geçici olarak ...'ne gönderildiği, sigortalı İ... B...'in ...Ltd Şti'nin işçisi, sigortalı Ö... B...i'nin İ... işçisi, ...'ın ise ...Tic Ltd Şti'nin işçisi olduğu anlaşılmış olup, davanın yasal dayanağı sigortalı ... için yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri ve tedavi gideri yönünden 506 sayılı Kanunun 10 ve 26. maddeleri, diğer sigortalılara yapılan ödeme ve masraflar ile hak sahiplerine bağlanan gelirler yönünden 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesidir.

Dosya kapsamına göre; muhtelif cadde ve sokakların yağmur suyu ızgara ve baca yükseltilmesi işini üstlenen davalı ...San Tic Ltd Şti'nde işçi olarak çalışan sigortalı ...'ın, kullandığı kamyonetle çalışma yapılacak yere doğru giderken, fren patlaması sonucu direksiyon hakimiyetini kaybetmesi şeklinde gelişen trafik iş kazasında, kendisi ile birlikte üç sigortalı yaralanmış, bir sigortalının da ölümüne sebep olmuştur.Davalı sürücü ... hakkında açılan ceza davasında para cezası ile mahkumiyetine dair verilen karar Yargıtay'ca onanarak kesinleşmiş olup, kabul edilen maddi olguya göre; römork takma izini bulunmadığı halde römork takan, istiap haddi üzerinde yük alan ve yokuş aşağı yolda aşırı hızla seyreden sürücü ... tam kusurlu bulunmuştur.

Mahkemece, bozma sonrası hükme esas alınan bilirkişi raporunda; sürücü/sigortalı ... %40, taşeron ..Ltd Şti % 40, asıl işveren İ... % 20 oranında kusurlu bulunmuş, diğer davalılar ile sigortalılara kusur verilmemiştir. Önceki bozma ilamında; aynı kazada ölen ve yaralanan sigortalıların işverenlerinin farklı kişiler olması nedeniyle, her bir sigortalı yönünden ayrı bir iş kazasıymış gibi ayrı ayrı kusur irdelemesi yapılması gerektiği belirtildiği halde; sigortalı R... ...'ı geçici iş ilişkisi kapsamında gönderen işveren ve geçici işveren yönünden, sigortalı Ö... B...'nin işvereni konumundaki İ... yönünden ve diğer sigortalıların işvereni konumundaki ... Ltd Şti yönünden ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği gözardı edilmiştir.

Öte yandan, ölen sigortalı R...Y...ın hak sahipleri tarafından açılan tazminat davasında kazaya karışan aracın ... tarafından kiralandığı kabul edilmiş olup, sigorta müfettişi raporu ile çelişki oluştuğundan, kazaya karışan aracı kimin kiraladığı, dolayısıyla bakım ve onarım yükümlülüğünün kime ait olduğu, istiap haddi üzerinde yüklenmesi ve römork takılmasına ilişkin kimin/kimlerin sorumlu tutulması gerektiği konusunda yeterince araştırma yapılmadığı, ayrıca davalılar arasında, özellikle ..., ... ve ... Ltd Şti arasında 506 sayılı Yasa'nın 87. maddesi kapsamında asıl işveren-taşeron ilişkisi bulunup bulunmadığı hususlarında bilirkişi raporunun yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgulara göre konusunda ve işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişlerden oluşa ve mevzuata uygun her bir sigortalı yönünden ayrı ayrı irdeleme içeren kusur raporu alınarak ve 10. Madde koşullarının oluşup oluşmadığı araştırılıp, G... H...ı'na hangi davalarda husumet yöneltildiği belirlenerek, taleple bağlı karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı ve davalılar .... Tic Ltd Şti, ... ve G... H... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.