Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/20915 K.2016/4150

Dava, rücuan tazminat, istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, ilamda belirtildiği şekilde davalı ...yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili, davalılar ....., ..... ve ... vekili ile davalı ............ adına İflas İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 25.11.1997 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine yapılan ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesi istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Yasa’nın 63. maddesidir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum ve davalılar ...., ...... ve ... vekili ile davalı ............ adına İflas İdaresi vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Kanun'un 63. maddesi olup, anılan Kanun maddesinin 3396 sayılı Kanunla değiştirilen 2. fıkrasında yer alan “...araç maliklerine...” ibaresinin Anayasa Mahkemesi'nin 27.03.2000 tarihi ve 2000/343 Esas 2002/41 Karar sayılı kararıyla iptal edilmesi karşısında; araç malikinin Kurumun rücu alacağından sorumluluğu ancak anılan Yasanın öngördüğü “diğer sorumlular” kavramı kapsamında, 2918 sayılı Kanunun 3. maddesi hükmünde ifadesini bulan tanım çerçevesinde işleten sıfatını haiz bulunması, bir başka anlatımla; trafik sicilinde adına kayıtlı bulunan araç üzerindeki fiili hakimiyet ile aracı, tehlikesi kendisine ait olmak üzere kendi nam ve hesabına işleten olması halinde mümkündür. 2918 sayılı

Karayolları Trafik Yasası'nın 3 ve 19. maddeleri hükümlerine göre trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, güçlü delil niteliğindedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.03.2002 tarih., 2002/11-71 Esas, 2002/141 Karar sayılı kararında; “konunun sağlıklı çözümü için öncelikle “işleten” teriminin hukuki niteliğinin irdelenmesinde yarar vardır. 2918 sayılı Yasanın 3.maddesinde Araç sahibi.

“Araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir.” İşleten ise: “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Mahkemece, verilen ilk karar, dairemizin 18.04.2013 günlü ve 2012/9457 E. ve 2013/8334 K. sayılı ilamıyla “davalı ...’ın işletenlik sıfatının yeterince irdelenmemesi, söz konusu aracı satın aldığı ve kullandığı iddia edilen muris ......’nun bu aracı hangi sıfatla temin ettiğinin, iddia edildiği gibi araç alım satımı (oto galericilik) yapıp yapmadığının, söz konusu aracın kendisine bu kapsamda teslim edilip edilmediğinin tam olarak araştırılmaması, böyle bir devir–teslim yoksa söz konusu aracın davalı ... tarafından gerçekten dava dışı Mehmet’e haricen satılıp satılmadığının saptanmaması,

bu kapsamda harici satıştan sonra söz konusu aracın sigortasının kimin adına ve kim tarafından yaptırıldığının, vergilerinin kim tarafından yatırıldığının, trafik cezasına konu olup olmadığının irdelenmemesi, toplanacak bu ve benzeri delillere göre davalı ...’in işletenlik sıfatının var olup olmadığının değerlendirilmemesi, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı” görülerek bozulmuştur.

Eldeki davada, dairemizin bozma ilamından sonra, bozma ilamı doğrultusunda davalı ...'ın işleten sıfatı olup olmadığına dair gerekli araştırmalar yapılmış, ilgili yerlere müzekkereler yazılmış, ancak başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiğine yönelik yeterli delil elde edilememiştir. Kazaya sebep olan 10 PS 695 plakalı aracın kayıtlarda malikinin ...olduğunun sabit olduğu, 17.11.1999 tarihinde aracın maliki ve sahibi olarak aracını hurdaya ayırma işlemlerini bizzat kendisinin yaptığı nazara alındığında, davalı ...'ın işleten sıfatı olduğu, aksini ispat edemediği anlaşılmakla, mahkemece davalı ...'ın işleten sıfatının olduğunun kabulü gerekirken, aksi yönde davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekili, davalılar ......, .... ve ... vekili ile davalı ............ adına İflas İdaresi vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.