Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/23041 K.2016/1450

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı, davalı .... ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ve cenaze gideri nedeniyle uğranılan Kurum zararının 506 sayılı Yasa'nın10 ve 26. maddeleri uyarınca teselsülen tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece uyulan bozma ilamı sonrasında davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemiz bozma ilamında ; Mahkemece, davalı şirket ile ... arasında asıl işveren - taşeron ilişkisi bulunup bulunmadığı hususu yeterince irdelenmemiştir.Kazayı soruşturan sigorta müfettişi ...'in ekip başı niteliğinde bulunduğunu ve 29.8.2005 tarihinden itibaren, şirkete ait işyerinden sigortalı çalışma bildirimlerinin yapıldığını tespit etmesi karşısında; Kurum kayıtları ve taraflar arasındaki sözleşme ve belgeler araştırılarak iş kazasının meydana geldiği işin hangi işveren adına kayıtlı olduğu, 87’nci madde kapsamında asıl işveren-taşeron ilişkisi bulunup bulunmadığı ve bu bağlamda (özellikle taşeron sıfatı yoksa 3. kişi olarak kusurlu olup olmadığını) kusur durumlarını belirleyen rapor alınmalıdır.

Öte yandan ; dava 10. maddeye dayalı olarak açıldığı halde, 10. madde şartlarının oluşup oluşmadığı yöntemince araştırılması" gerektiği öngörüldüğü halde; uyulan bozma ilamının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

Öncelikle davalılardan ... ile davalı şirket arasında asıl işveren-taşeron ilişkisi bulunup bulunmadığı ve tarafların kusur durumlarını mevzuata ve oluşa uygun olarak inceleyen konusunda işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişilerden kusur raporu alınması gerekirken, bozma öncesi alınan yetersiz rapora dayalı olarak karar verilmesi isabetsizdir.

Öte yandan; 506 sayılı Yasa'nın 9 ve 10. madde şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılmamıştır.Öncelikle, sigortalıyı çalıştıran işverenin kim olduğu belirlendikten sonra, işverenin asıl faaliyet konuları arasında boya ve izolasyon yapımı olup olmadığı, buna göre işyerinin hangi tarih itibariyle tescil edilmesi gerektiği ve sigortalının bu işyerinde işe giriş tarihi de belirlenerek, 10. madde şartlarının oluşup oluşmadığı belirlenmelidir.

10. Madde şartlarının oluşması halinde;işveren/taşeronun %100 kusurlu olduğu kabul edilerek ilk peşin değerli gelir ve cenaze giderinden Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uyarınca hakkaniyet indirimi yapılarak Kurumun rücu alacağına hükmetmek gerekir.

Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddelerine göre hakkaniyet indirimindeki yöntem ise, sigortalının müterafik kusurunun bir miktarını işverenin kusuruna eklemek, işveren kusursuz ise %50’den az olmamak üzere indirim yapılmasıdır.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgulara göre yapılacak inceleme ve araştırma sonucuna göre karar verilmesi gerekirken,eksik incelemeve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. O hâlde, davacı ve davalılardan şirket ve ... avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.