Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/23858 K.2016/973

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı işverene ait işyerinde 02.07.2009-23.08.2010 tarihleri arasında sürekli çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiş ise de; mahkemenin kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında, mahkemece yapılacak iş; davalı işvereninin sebze ve meyva halinde toptancılık yaptığı, davacının da şoför olarak çalıştığı iddiası karşısında, şirket adına kaç aracın tescilli olduğu, davacının çalıştığı aracın plakası ve tescil bilgileri, aynı araçta başka şoför çalışıp çalışmadığı irdelenmeli, hal yönetimimden sorulmalı, davacının sebze ve meyveleri kimlerden aldığı belirlenerek bu kişilerin beyanları alınmalı, dava konusu dönemde trafik cezası kesilip kesilmediği araştırılmalı, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, anılan bordrolarda,

belgelerde bildirimleri yapılan beyanı alınmayan sigortalıların hizmet cetvelleri getirtilerek bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, bordrolar, belgeler düzenlenmediği veya tüm aramalara karşın sigortalılara ulaşılamadığı takdirde aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.