Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/2588 K.2016/10780

Dava; ölen sigortalının annesine gelir bağlanması talebine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulü ile 01.03.2005 tarihinden geçerli olmak üzere gelir bağlanmasına karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Sigortalı ...nın 18.02.2000 tarihinde bekar olarak vefat ettiği, kaza tarihinde 1 günlük sigortalı çalışması bulunduğu,...Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce olayın bir iş kazası olduğunun kabul edildiği, ancak, müteveffa sigortalı ...’nın (1) gün çalışmasının olduğu gerekçesiyle gelir bağlanmadığı anlaşılmıştır. Kurumun 10.02.2011 tarihli denetmen raporunda ise, müteveffa ...nın işe girdiği tarihte 19 yaşında olduğu, sigortalı bildiriminin 1 gün olduğu ve işe giriş tarihinde kaza geçirdiği, sigortalı bildirim devresinin anne ve babasının geçimini sağlamak için yeterli olmadığı tespitine yerverilmiştir.

Sigortalının hak sahipleri tarafından açılan tazminat davasında,...5. İş Mahkemesince, davacı anne ve babanın maddi tazminat istemleri bakımından ise, öncelikle Kurumun bu davacılara gelir bağlanmama nedenini öğrenmek, gerekirse bu davacılara SGK Başkanlığı'nı hasım göstererek iş kazası sigorta kolundan ölüm geliri bağlanması gerektiğinin tespiti davası açmak üzere önel verilmiş, sigortalının annesi ... tarafından eldeki dava açılmıştır.

Sigortalının ölüm tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 12. maddesinde; sigortalının iş kazası sonucu ölümü halinde, hak sahiplerine gelir bağlanacağı bildirilmiş, anılan Yasanın 24. maddesinde; geçimi sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen ana ve babasına ibareleri 29.07.2003 tarihli, 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Yasanın 35. maddesi ile değiştirilerek, sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmayan veya 2022 sayılı Yasaya göre bağlanan aylık hariç olmak üzere, bunlardan her ne ad altında olursa olsun gelir ve aylık almayan ana babasına ibareleri getirilmiştir.

Bu tür yasaların yürürlüğe girmeleri ile birlikte derhal tesirini husule getireceği tartışmasızdır. Bu gibi durumlarda Kanunlar geriye yürümesi dahil ani etkisi söz konusudur. Hukuk Genel Kurulu'nun 06.04.2005 tarihli, 2005/10-183 E., 2005/241 K.sayılı kararı da bu yöndedir.

Bu durumda, aylık bağlama hakkını doğuran olayın sözü edilen Yasa değişikliği olduğu gözetilerek, şartlar oluşuyor ise ölüm tarihi Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylığın ölüm tarihini takip eden aybaşından, ölüm tarihi Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce ise aylığa 01.09.2003 tarihinden itibaren hak kazanılacağının kabulü gerekir.

...’nın; davalı Kurumun sigortalısı olduğu, asıl işveren ... İnş.Tic.San.Ltd.Şti.ne ait “inşaat işyerinde alt işveren olarak iş alan ... İnş.Dek.San.Tic.A.Ş. nezdinde 18.02.2000 tarihinde çalışmaya başladığı, 18.02.2000 tarihinde bir iş kazası geçirdiği ve 12.03.2000 tarihinde vefat ettiği, ...’nın, 18.02.2000 tarihinde geçirdiği kazanın 506 sayılı Kanunun 11.maddesinin A bendi (a) (b) fıkraları uyarınca bir iş kazası olduğu, davalı Kurumun baş müfettişi 25.06.2010 tarihli raporu ile tespit edilmiş bulunmaktadır.

Bu bağlamda; iş bu davada alınacak karar ile, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanacak, işverenin kusurlu olması halinde Kurumca işverene rücu edilecek olması, davanın işverenin de hak alanını ilgilendirmesi nedeniyle, işverene usulüne uygun şekilde husumet yöneltilmeli, göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek yapılacak inceleme ile hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum ve davacı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.