Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/2605 K.2015/4027

İş Mahkemesi

Dava, 05.04.2010-20.12.2010 arası davalı işverenlik emrinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin gerçek ücreti üzerinden tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için, yine, HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

Bozma İlamımızda, dosya içerisinde yazılı delil bulunmadığı, ilgili dönemlere ilişkin,varsa,şirket kayıtları incelenmeli, hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, davacının imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi

belgeler araştırılarak sonucuna göre karar verilmesinin belirtilmesi ve mahkemece bozma ilamına uyulması karşısında,“….yılda 1.200.000,00 TL gelir elde eden bir şirketin fabrikada asgari ücretten daha yüksek aylık ücreti hak edecek idareci, nitelikli eleman veya fabrika müdürü olmadığını kabul etmenin de mümkün olmadığı, davalı işyerinde tespit istenen dönemde çalışan ortalama 42 işçi arasında eğitim, tecrübe ve verimlilik gibi kriterlere göre ortaya çıkan ücret farklılığı bulunmamasının ve bir önceki işyerinde mühendis olarak çalışan birinin yeni işyerinde asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

davacının iddia ettiği ücretin dahi oldukça düşük bir miktar olduğu, yine bordro kamu tanıklarının davacının davalı işyerinde fabrika müdürü olarak çalıştığını bildirdikleri anlaşıldığından, davacının fabrika müdürü olarak 2.000,00 TL net aylık ücret ve kira yardımı (450,00 TL) ile davalı işyerinde çalıştığı kanaatine varılmıştır.”, “…bu işlem ve kayıtların, işçilere elden aylık ücret ödemesi yapıldığı yönündeki tespiti teyit ettiği, yazılı delil başlangıcı sayılabilecek bu kayıtların dahi, davacının ücretinin imzasız bordrolarda gösterilenden daha yüksek olduğunu göstermektedir.” gerekçeleriyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de,

incelenen dosyada prime esas kazancın asgari ücretin üstünde olduğuna ilişkin kira yardımı dışında yazılı delil mevcut bulunmadığından, asgari ücret üzerine kira yardımı eklenmek suretiyle hesaplama yapılması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması,usul ve yasaya aykırı olup,bozma nedenidir.

Öte yandan, kısmen kabule göre hüküm kurulduğundan, davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi de yerinde görülmemiştir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.