Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/2615 K.2015/7735

Dava, 02.02.1998-28.01.2005 tarihlerinde davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı sürekli olarak çalışıldığının tespitine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacıya ait hizmet cetveli incelendiğinde; 96/1. Dönem ile 10.11.1998 tarihleri arasında 40142 sicil numaralı dava dışı işyerinden bildirim yapıldığı anlaşılmaktadır. Dinlenen tanık beyanları ile Mahkemece, davacının, davalı işveren nezdinde 11.11.1998-28.01.2005 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine dair hüküm tesis edilmiştir. Mahkemenin kabulü eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Davanın yasal dayanağı, mülga 506 sayılı Kanunun 79. Maddesidir. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır

Mahkemece, dava konusu dönem yönünden yapılacak iş, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davacının çalıştığı iddia olunan terminal idaresinden davacının çalışmalarıyla ilgili bilgi belge olup olmadığı sorulmalı ayrıca dava konusu dönemde terminalde görevli terminal zabıtası ve görevlileri resen araştırma ilkesi doğrultusunda belirlenmeli ayrıca davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu dönemi kapsar şekilde çalışması bulunan dinlenmeyen tanıklardan kanaat edinmeye yetecek kadarının re’sen belirlenerek beyanlarına

başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler , aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı ve görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme, yanılgılı değerlendirme sonucunda dayanılarak hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir. O hâlde, davalılar vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.