Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/2921 K.2017/1361

Dava, davalı Kurum tarafından eksik işçilik sonucu tahakkuk ettirilen fark prim borcunun iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava dosyası incelendiğinde, ... İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 21.01.2006-12.06.2006 tarihleri arası öğrenci taşımacılığı için yapmış olduğu ihaleyi, ... ...

Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin üstlendiği, bu kooperatifin otobüs sahiplerine fatura karşılığı öğrenci taşıma işini yaptırdığı, davacının da ... plaka sayılı aracı ile bu kooperatifin ihale ile üstlendiği öğrenci taşıma işini yaptığı, bu sürede ... adlı şahsı çalıştırmasına karşılık aylık prim ve hizmet belgesi vermediği tespit edilerek fark prim borcu çıkartıldığı, davacının bu işlemin iptalini istediği, Mahkemece, davacı tanıklarının beyanları ile bu konuda kesilen idari para cezalarının Mahkeme aracılığıyla iptal edilmesi gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verildiği, ne var ki;

söz konusu hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu esas itibariyle dava dışı ...’ın belirtilen araçta şoför olarak çalışıp çalışmadığına ilişkin olduğundan, ilgili şahsın davaya dahil edilmesi gerekmektedir. Zira verilen hüküm ilgilinin hak alanını ilgilendirmektedir.

Diğer taraftan, işbu davanın yasal dayanaklarından 506 sayılı Yasa’nın 79/10. Maddesinde, bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar.

Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.

Belirtilen açıklamalar ışığında Mahkemece öncelikle, dava dışı ... davaya dahil edilerek beyanlarına başvurulmalı, göstereceği deliller toplanmalı, ilgilinin varsa sigorta sicil dosyası getirtilmeli, söz konusu dönemde başka yerden sigortalılığının bulunması durumunda çalışmanın gerçekliği irdelenmeli, belirtilen dönemlerde Muharrem adına trafik cezası kesilip kesilmediği, kesilmiş ise hangi araç nedeniyle kesildiği araştırılmalı, ...’ın ... plakalı aracın sürücüsü olduğuna dair, ...

İlköğretim Okulu’nun taşıma listesi ve güzergahlarını gösteren listeyi düzenleyen okul müdürü ...’nün bu konuda beyanı alınmalı, gerektiğinde ilgili kooperatif yetkilileri ile servis ile giden öğrencilerin velilerinin beyanlarına başvurularak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

O hâlde, davalı vekilin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.