Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/3351 K.2015/9419

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi

Davacılar, Yargıtay.10.H.D.nin 24.12.2013 gün, 2013/5645 E., 2013/25503 K.sayılı onama ilamı ile iş kazası geçirdiği sabit olan murisleri ...'in, elektrik ustası olarak, 10.04.2003-21.05.2007 tarihleri arasında, davalılardan işverene ait işyerinde aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiş olup, Mahkemece, 6987356 sigorta sicil nolu, davacılar murisi ...'in, davalı şirkete ait iş yerinde, taleple bağlı kalınarak, 26/06/2004-21.05.2007(dahil) tarihleri arasında SGDP primine tabi olarak hizmet akdine istinaden asgari ücretle 1045 çalıştığı ve bu çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

506 sayılı Kanunun 63/A bendi hükmüne göre yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları bu çalışma olgusuna dayalı ve onunla sınırlı olarak kesilmektedir. Ancak aynı Kanunun 63/B bendi kapsamında sigortalının istemi bulunması halinde sigortalı adına sosyal güvenlik destek primi ödenerek veya sigortalı adına tüm sigorta kollarından prim ödenmesi durumunda bunun sigortalının aylığı kesilmeden çalışma tercihini gösterdiği kabulüyle aylığı kesilmeden çalışmaya devam etmesi mümkündür.

Öte yandan; davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1’nci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanunun 79’ncu maddesi olup; anılan Kanunun 6’ncı maddesi gereği sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.

Sigortalı ister sosyal güvenlik destek primi, isterse tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışsın, Kanunun öngördüğü belli bir sosyal güvenlik kuruluşu sigortalısı olması, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilmez ve kaçınılmaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü yaratır.

Bu statüye Kurumun prim tahakkuk ettirmesi, sigortalının iş kazası geçirmesi veya meslek hastalığına yakalanması halinde kendisi ya da hak sahiplerine gelir bağlanması gibi çeşitli sonuçlar bağlanmıştır.

Bu sonuçlar kapsamında davacının bildirim yapılmayan dönemlerdeki çalışmalarının tespitini istemekte hukuki yararının bulunduğu ve aksinin kabulü halinde yaşlılık ya da emekli aylığı alan kişilerin sigortasız çalıştırılabileceği gibi sosyal güvenlik hakkının zorunlu ve vazgeçilemez niteliğine aykırı bir sonuç çıkacağı açıktır.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, mahkemece, her ne kadar sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespitine karar verilmiş ve bu tespitte davacılar murisinin hukuki yararı bulunmakta ise de, somut uyuşmazlıkta davacıların, murislerinden dolayı, 10.04.2003-21.05.2007 tarihleri arasındaki hizmet sürelerinin tespitini istemiş olmaları karşısında, davacıların talebi, hizmet tespitine ilişkin olup, hizmetin tespitine karar verilmesi gerekirken SGDP'ne tabi çalışmanın tespitine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı taraf vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.