Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/4229 K.2016/5805

Dava, ölümle sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

506 sayılı Yasa'nın 2. maddesine göre, “Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar”. Söz konusu Yasada “hizmet akdi” tarifine yer verilmemiş ise de, 4857 sayılı İş Kanununun 8’inci maddesinde iş sözleşmesi (hizmet akdi) tanımlanmış, Borçlar Kanununun 313 – 354. maddelerinde de bu konuda düzenlemeler yapılmıştır. Borçlar Kanununda, anılan sözleşme, “Hizmet akdi bir mukaveledir ki onunla işçi, muayyen veya gayri muayyen bir zamanda hizmet görmeyi ve iş sahibi dahi ona bir ücret vermeği taahhüt eder.” şeklinde tanımlanmıştır.

5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde iş kazası,

"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olay olarak tanımlanmıştır.

Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanunun 4. maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Bu yönde, 5510 sayılı Kanun'un anlamında sigortalı niteliğini kazanmanın koşulları başlıca üç başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: a) Çalışma ilişkisinin kural olarak hizmet akdine dayanması, b) İşin işverene ait yerde yapılması, c) Kanunda açıkça belirtilen sigortalı sayılmayacak kişilerden olunmaması şeklinde sıralanabilir. Sigortalı olabilmek için bu koşulların bir arada bulunması zorunludur.

Somut olayda; davacıların murisi Mehmet Uçar'ın 20.08.2012 tarihinde solunum yetmezliğinden vefat ettiği, vefatından önce 21.07.2012 tarihinde davalı işyerinde Silifke Devlet Hastanesi inşatında çalışırken, 28.07.2012 tarihinde ögle vakti işyerinde fenalaştığı, Silifke Devlet Hastanesi oradan T....... Özel Medikal Hastanesine kaldırıldığı, tüm müdahalelere rağmen 20.08.2012 tarihinde vefat ettiğinin belirtildiği,davalı vekilinin çalışmayı kabul etmekle birlikte, Özel T.....

Medikal Park hastane kayıtlarında hastanın geliş öyküsü olarak “tarlada çalışırken ani bilinç kaybı ile gelen hasta 40 C ateş ile, Silifke Devlet Hastanesinden ...sevk edildiği, 10 yıldır evde bakım gören hastanın 1 haftadır ateş yüksekliği, idrara çıkmama ve genel durum ...şikayet...” olduğunun belirtildiği, tanık beyanları, hastane kayıtları, Kurum kayıtlarında iş kazasının oluşumu ile ilgili çelişkilerin olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi, yetersiz ve eksik araştırmaya dayalıdır. Mahkemece, söz konusu davalı işyerinde fiili olarak olarak çalışıp çalışmadığı ve olayın işyerinde olup olmadığı net olarak ortaya konmalıdır.

Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında; davalı işyerinden davacıların murisi adına 66 gün bildirimli çalışması olduğu anlaşılmakta olup, işe girişinin ne zaman yapıldığı, bildirimin olaydan önce mi sonra mı olduğu araştırılarak, söz konusu olayın olduğu tarihte davalı işyerinde çalışan bordro tanıkları tespit edilerek muris Mehmet Uçar'ın ne iş yaptığı, ne zaman başladığı, olaya ilişkin beyanlarına başvurulmalı, davalı işyerinden iş kazasının bildirilmeme sebebi sorularak,

murisin hastane öyküsü, önceki hastalıkları dikkate alınarak davalı inşaatta çalışıp çalışmayacağı hususlar hep birlikte değerlendirilerek 28.07.2012 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olup olmadığı hususları usulünce araştırılıp irdelenerek karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.