Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/5017 K.2017/2599

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hükmü, davacı avukatının temyiz etmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu olayda; süresinde ödenmeyen prim borçları nedeniyle prim borçlusu ... Ltd. Şti.’ye karşı başlatılan ve kesinleşen 2005/13095 v.s takip dosyaları üzerine, aynı prim borçlusu Limited Şirkette ilgili prim borç dönemlerinde şirket ortağı olduğundan bahisle davalı kurum tarafından gönderilen ve ödeme emri niteliğinde olmayan 04.11.2013 günlü borç yazısı üzerine iş bu eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı, prim borçlusu şirketteki hisse oranını aşar şekilde borç yazısı gönderilmesinin hatalı olduğunu ve borcun şirketten tahsilinin mümkün bulunduğunu beyanla, aleyhe düzenlenen ödeme emrinin ve takibin iptalini istemiştir.

Mahkeme, davacı aleyhine düzenlenmiş bir ödeme emrinin bulunmaması, giderek, anılan 04.11.2013 günlü borç yazısının da ödeme emri niteliğinde olmaması nedeniyle davanın tümüyle reddine karar vermiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 23.06.2010 günlü, 2010/314 Esas ve 2010/342 Karar sayılı ilamında benimsendiği üzere; Uyuşmazlığın çözümü için davanın niteliğinin belirlenmesi ve yargı yoluna ilişkin düzenlemelerin açıklanmasında yarar vardır:

Bilindiği üzere, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HUMK)’nun 76. maddesi (Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nın 33. maddesi) ve 4/6/1958 tarih ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, bir davada ileri sürülen olayları izah davacıya, maddi olayların hukuki tavsifi, uygulanacak yasa maddelerini bulmak ve uygulamak mahkemeye ait olup bu husus aynı zamanda hakimin doğrudan görevidir. Hakim, tarafların hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp maddi vakıalarla bağlıdır. Dayanılan maddi olguların salt ilgili tarafça bildirilen içeriğine ve o tarafın bunlara yönelik hukuki nitelendirmesine bağlı kalınarak bir sonuca ulaşılması, yukarıda belirtilenen usul kanunu düzenlemelerine uygun olmaz.

Mahkeme, önüne gelen uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak, hukuki nitelendirmeyi yaptıktan sonra, davaya konu edilen talebin dinlenilirliğini ve yasal koşullarını irdeleyecek, ortaya konulan deliller çerçevesinde yargılama yaparak, hukuka uygun olmak üzere nihai kararını verecektir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde; ödeme emri niteliğinde olmamakla birlikte 04.11.2013 günlü davaya esas kurum yazısının borç bildirimi niteliğinde olduğu dikkate alınarak, iş bu eldeki davanın menfi tespit istemli dava olduğu gözetilmek suretiyle, esasa girilip yapılacak yargılama sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz istemi kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.