Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/12137 K.2019/483

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Dava, 19.04.2000 tarihinde meydana geldiği tespit edilen meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremez hale gelen sigortalıya bağlanan gelir ve yapılan masraflar nedeniyle oluşan kurum zararının davalı işverenden tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 506 sayılı Kanun'un 26.maddesidir.

İşveren ve üçüncü kişilerin, meydana gelen iş kazası meslek hastalığı nedeniyle sigortalı ya da hak sahiplerine sosyal sigorta yardımları yapmakla görevli olan Kuruma karşı 506 sayılı Kanun’un 26. maddesi uyarınca sorumluluğu, kusur sorumluluğu ile sınırlı bulunmaktadır.

Anılan kusur sorumluluğu; ancak işverenin kastı, suç sayılır eylemi, işçilerin sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına aykırı eyleminin, üçüncü kişilerin kasıt ve kusuru ve bunlarla meydana gelen iş kazası arasında illiyet bağının bulunması halinde oluşmaktadır.

Buna göre; işverenin/üçüncü kişilerin iş kazası/meslek hastalığındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir.

1-Eldeki davada, Mahkemece, davalı işverenin %70 oranında kusurlu, sigortalının %20 oranında kusurlu ve olayda %10 oranında kaçınılmazlık faktörünün etkili olduğunu belirten kusur raporu esas alınmak suretiyle, %70 kusur üzerinden davacının talep edebileceği miktarın belirlendiği; ancak taleple bağlı kalınarak hüküm tesis edildiği anlaşılmış ise de; hükme esas alınan kusur raporunda, sigortalının dava dışı diğer işyerlerindeki çalışmalarının niteliği ve bu çalışmalarının meslek hastalığına etkisi ise irdelenmemiştir.

Değinilen yasal mevzuat ve yapılan açıklamalar çerçevesinde; davalı işyerinde akü imalat bölümde çalıştığı anlaşılan sigortalının, 19.04.2000 tarihinde "kurşun nefropatisi" teşhisi konularak meslek hastalığına yakalandığı belirlenmekte olup; dava konusu dosyada, sigortalının davalılara ait işyeri haricinde başka işyerlerinde de çalışmalarının varlığı hususu sigortalıya ait hizmet döküm cetveli ile sabittir.

Mahkemece kurum kayıtlarından sigortalının çalışmış olduğu önceki işyerlerinin hangi iş kollarında faaliyet gösterdiği tespit edilmeli,tespit edilen faaliyet kollarının meslek hastalığına etkisi olup olmadığı araştırılmalı ,etkisi olduğu sonucuna ulaşıldığı taktirde, bu çalışmalarının meslek hastalığına yakalanmasındaki etki oranı irdelenmek suretiyle ilgili işverenlere de kusur verilmesi gerektiği gözetilerek yeniden kusur incelemesi yapılmalı; ancak işverenler arasında teselsül sorumluluğunun olmayacağı gözönünde tutulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Aksi taktirde; önceki çalışmaların maruz kalınan meslek hastalığına etkisi olmayan bir faaliyet koluna aitliği tespit edilirse, kusura ilişkin dosya kapsamındaki mevcut rapor ile yetinilmelidir. Mahkemece sigortalının dava dışı diğer iş yerlerindeki çalışmalarının niteliği ve bu çalışmaların meslek hastalığına etkisi irdelenmeksizin hüküm kurulması isabetsiz bulunmuştur.

2-Somut durumda, dava dışı ...'ın meslekte kazanma gücü kaybı oranının 19.04.2000 tarihi ile 19.06.2015 tarihleri arası değişiklik gösterdiği, meslekte kazanma gücü %44,2 olarak belirlenen 19.06.2015 tarihli raporda, 13.05.2018 de kontrol muayene kaydı konulduğu anlaşılmaktadır.

Sigortalıda oluşan %44,2 meslekte kazanma gücü kaybı oranı bakımından kontrol kaydı varlığı ve bu durumun rücu alacağına doğrudan etkili bulunması karşısında, Mahkemece, kontrol muayene kaydının sonucu araştırılarak, meslekte kazanma gücü kaybı oranında değişiklik olup olmadığı, değişiklik olması halinde en başından itibaren mi, yoksa azalma kaydıyla mı değiştiği ve gelirin kesilip kesilmediği ile Kurumca yapılan fiili ödeme olup olmadığı hususu Kurumdan sorularak ilk peşin değer belirlenip, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.