Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/1278 K.2016/3305

Dava, 2926 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un 4,b/4. maddesi kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma üzerine ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Uyuşmazlık, öncelikle davacı adına tevkifat yoluyla kesilen Bağ-Kur priminin, Kurum hesabına intikal edip etmediğinin araştırılmasına gerek olup olmadığı, Kuruma intikal ettirilmemiş ise sorumluluğun davacıya yüklenip yüklenemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 7. maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanunun 2., 3., 6., 9. ve 10. maddeleridir.

Mahkemenin davanın kabulüne dair önceki hükmü Dairemizin 12.05.2015 tarih ve ...... esas, ...... karar sayılı ilâmıyla “...Mahkemece yapılacak iş; ürün tesliminin özel kuruluşa (31.10.1994 tarihinde özel bir firma (.....

Süt A.Ş.) tarafından prim kesintisi yapılmış), yapılması karşısında; hak ve mükellefiyetin başlangıcı bu tevkifatın Bağ-Kur’un hesabına intikal etmesi koşuluyla tevkifat tarihini takip eden aybaşı olarak kabul edilmesi gerektiğinden, söz konusu varsa tevkifatların Kurum hesabına intikal edip etmediğinin araştırılması; intikal etmiş ise davacının tevkifatı takip eden aybaşından itibaren başlatılması, ancak tevkifat bulunmayan 01.01.1995-01.02.2001 tarihleri arasında belirtilen ilkeler gözetilerek davacının 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi,

ürün satışı ve bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılarak, sonucuna göre karar verilmesidir ...” şeklindeki gerekçeye yer verilerek bozulmuştur.

Bozma sonrası yapılan yargılamada, anılan firma tarafından prim kesintisinin Kurum hesaplarına yatırıldığı ileri sürülmüşse de buna ilişkin yazılı delil olmadığı gibi, Kurum'un cevabi yazasında da prim kesintinin hesaplara intikal etmediği belirtilmiştir. O hâlde, anılan 94, 95 yıllarına ilişkin dönem yönünden davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması hatalı olup bozma nedenidir.

2-Tarım Bağ-Kur sigortalılığının yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Kanunda, bildirimsiz kalan sigortalılar için 506 sayılı Kanunun 79 ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddesinde öngörülen "hizmet tespiti" davasına koşut bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Anılan düzenlemede, kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takiben başlayacağının hükme bağlanmış olması karşısında, kayıt ve tescil, yada tescil yerine geçen iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı öncesine isabet eden tarımsal faaliyet ve buna dayalı "Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti" söz konusu olamayacaktır. Bu çerçevede, kabulüne karar verilen 95-2001 yılları arası yönünden de davanın reddi gerekir.

3-Öte yandan, dosya kapsamından Kurum tarafından yargılama aşamasında davacının, 15.01.2001 tarihli tevkifata dayalı olarak sigortalı olarak tescil edildiği sabit olmakla anılan dönem (2001-2004) yönünden de davanın konusu kalmamıştır.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.