Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/16261 K.2017/5928

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 11.12.2001 - 10.08.2009 tarihleri arasında ...’ na bağlı ... Ticaret Meslek Lisesinde hizmetli olarak kesintisiz çalıştığının tespitini istemiş, mahkemece dava kabul edilerek, davacının davalı işyerinde 11.12.2001-10.08.2009 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi atfı ile 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup, anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece, davacının çalıştığını iddia ettiği ilkokulun kadrolu bir müstahdemi ile kadrolu bir öğretmeni ve davacının eşi davacı tanığı olarak dinlenmiş ise de, dava döneminde okulda görev yapmış kişiler, okul yöneticileri, okul aile birliği başkanı ve çalışanları, mahkemece resmi olarak belirlenip resen dinlenmediğinden, açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

O hâlde, Mahkemece re'sen araştırma ilkesi gereğince; davacının iddia ettiği çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi bakımından, dava konusu dönemde görev yapan okul müdürleri, müdür yardımcıları, öğretmenler, var ise diğer hizmetliler, okul koruma derneği ile okul aile birliğinde görev alan kişiler belirlenip yeteri kadarının re'sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı, tanık beyanları arasında çelişki oluşursa giderilmeli, yapılan işin niteliğine göre davacının okulda yaz tatilleri de dahil sürekli çalışıp çalışmadığı araştırılmalı,

işçilik alacakları talebi ile davacı tarafından ... aleyhine açılan ... 13. İş Mahkemesinin 12.03.2015 tarih 2014/404 Esas, 2015/162 Karar sayılı dosyası celp edilmeli, böylece, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.