Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/17187 K.2019/1620

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının, 01.07.2001-18.10.2007 tarihleri arasında davalı iş yerine ait idari binada yemek, çay yapımı ve servisi ile, temizliğinden sorumlu olarak, sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitini talep ettiği davada, Mahkemece, dinlenen tanık beyanları ile dosya kapsamı dikkate alınarak, davanın kısmen kabulüne, davacının davalı iş yerinde 05.04.2004 ila 18.10.2007 tarihleri arasında, kesintisiz olarak toplam 1993 gün sigortalı olarak asgari ücretle çalıştığı, bu çalışmalarının 668 gününün işverence SGK’na bildirildiği, geri kalan 1325 günün SGK’ a bildirilmediğinin tespitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’nın 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

"Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinde, Mahkemece dinlenen davacı ve bordro tanıklarının davalı iş yerinde geçen sigortalı hizmet sürelerinin başlangıç ve bitiş tarihleri dikkate alındığında, davacının, davalı iş yerinde tespitini istediği dönem kapsamında, çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispatlanabilmesi açısından, çalışmanın geçtiği iddia edilen iş yerinden 2006-2007 yılları arası dönemi de kapsar şekilde, bildirimi bulunan bordrolu tanıkların bilgi ve görgülerine başvurulmalıdır. Diğer yandan davacının hizmet cetvelinde, davalı işverenlikte işe giriş tarihinin 05. 04.2002 olduğu dikkate alındığında, kararda davacının işe giriş başlangıç tarihinin 05.04.2004 olarak belirtilmesi suretiyle maddi hata yapılması isabetsiz olmuştur."

Yine dosya kapsamında yer alan davacıya ait hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, davacının dava konusu dönemde, 30.04.2004 ile 2006/02 tarih aralığında ve 2006/03 ayında, dava dışı Şuayip Kirlican unvanlı, 1065531 sicil sayılı işverenlikte, tam gün üzerinden bildirilmeyen fasılalı çalışmalarının olduğunun anlaşılması karşısında, ilgili iş yerine husumet yöneltilmeli, davalı iş yeri ile anılan işverenlik arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi olup olmadığı,

yoksa bu bildirimlerin fiili ve gerçek olup olmadığı dolayısıyla anılan dönemde geçen çalışmaların, davalı iş yerinde geçip geçmediği hususları, her iki iş yerinin bordro tanıkları dinlenmek suretiyle tespit edilmeli, 14.07.2003-30.04.2004 arası dönemin hak düşürücü süreye uğrayıp uğramayacağı da, bunun sonucuna göre irdelenmeli,davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek, toplanan kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.