Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/18182 K.2019/2658

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasanın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada, davacı davalı işverene ait işyerinde 2009 yılı Eylül ayından 04.04.2012 tarihine dek kesintisiz çalıştığı halde bildirilmeyen hizmetlerin tespitini talep etmiştir. Mahkemece davacının davalı işyerinde 15.01.2010 – 20.06.2011 ve 02.11.2011 – 04.04.2012 tarihleri arasında (bildirimler dışlanarak) çalıştığının tespit edildiğinden bahisle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde mahkemece verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmektedir. Davacının görevlendirme yazılarının hafta sonlarını kapsaması, kesintisiz çalışma iddiasına karşın aynı dönemde başka işverenler nezdinde kayıtlı çalışmalarının bulunması, talebe konu dönemde dava dışı işverenler yanında çalışması görünen davacının kesintisiz çalıştığı kabulüne karşın anılan işverenler nezdindeki çalışmaların iptaline karar verilememesi isabetsizdir.

Ayrıca davacının talebi ve buna göre verilecek hüküm davaya konu dönemde davacının çalışmalarının göründüğü işverenlerinde hak alanlarını ilgilendirmekte olup, mahkemece davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği HMK’nın 124. maddesi uyarınca husumetin tespite konu dönemde davacının çalışmalarının göründüğü işverenlere de yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek,

bu işverenlerin davaya iştiraki sağlanarak husumet yöneltilmeli ve davaya dahil edilecek işverenlerin de göstereceği deliller toplanmalı, davacının çalıştığını iddia ettiği işyerinde kayıtlı çalışan hizmetli ve memur statüsündeki kişilerin beyanları alınmalı, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, davacının çalışmasının niteliği araştırılarak, tam zamanlı mı, kısmi zamanlı mı olduğu açığa kavuşturularak belirlenecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.