Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/18615 K.2017/1259

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, 12.07.2005- 09.01.2012 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz çalıştığının tespitini istemiştir.

Yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olan davada, mahkemece 12.07.2005-14.11.2010 tarihleri arasında hizmetin tespitine dair verilen hüküm, Dairemizin temyiz denetimi üzerine 03.03.2014 tarih ve 2013/12887 Esas 2014/4419 Karar nolu ilamı ile, "14.11.2010 öncesi isteme ilişkin sürelerin belirlenmesinde, bordro tanıklarının beyanlarının alınması, bunlara ulaşılamadığı takdirde komşu işyeri işverenleri ya da çalışanlarının bilgi ve görgülerine başvurulması,

alacak dosyasının var olup olmadığı araştırılarak varlığı halinde celbi, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu ile işyerinde Kurum tarafından yapılmış tespit ve müfettiş raporu bulunup bulunmadığının araştırılması, çalışmanın tam zamanlı olup olmadığı, işin ve işyerinin kapsamı gözetilerek belirlenmesi" hususlarında bozulmuştur.

Bozma ilamına uyulmak suretiyle Mahkemece yapılan yargılamada, bordro tanıkları dinlenmiş, davalı işyeri vergi kayıtları ile Kurum inceleme raporu getirtilmiş olmakla birlikte Mahkemece, davacının 12.07.2005-14.11.2010 arası dönem yönünden isteme konu sürelerin kabulüne karar verilmiş ise de; davacının 14.11.2010 dönemi öncesi eşine ait kamyonla davalı işveren nezdinde çalışması tam anlamıyla açıklığa kavuşturulamıştır.Ayrıca davacının eşinin bu dönemde vergi kaydının olup olmadığı, davalı şirket ile davacı arasında hizmet akdi mi kira ilişkisi mi olduğu hususunun da netliğe kavuşturulmadığı anlaşıldığından,

Mahkemece, davacının eşinin vergi kaydının olup olmadığının araştırılması, davacının dava konusu dönemde şirkete ait eşinin kamyonu haricinde davalı şirkete ait başkaca araçlarda da çalışıp çalışmadığı, çalışmasını tek araca hasredip etmediği gerekirse davacının beyanı da alınmak suretiyle açıklığa kavuşturulmalı, yine davacı ile davalı şirket arasındaki ilişkinin hizmet akdi mi kira ilişkisi mi net olarak ortaya konmak suretiyle çalışmanın tam zamanlı olup olmadığı, işin ve işyerinin kapsamı gözetilerek belirlenmeli, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır .