Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/3178 K.2019/6745

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; davacının 01.06.2001 – 30.09.2004 tarihleri arasında kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı işverenler tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı Kurum vekili, hak düşürücü süre itirazıyla birlikte, kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, davacının tespitini istediği dönemde bildirimlerinin bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, kabulüne karar verilmesi halinde aleyhe yargılama giderlerine hükmedilmemesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

“DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

Davacının ... Halıcılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde 18/12/2003 – 30/09/2004 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının TESPİTİNE, bu dönemde SGK, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları için geçerli olmak üzere sigortalı sayılmasına, 01/06/2001 – 17/12/2003 dönemi bakımından talebin REDDİNE, Davalı Polat Halıcılık Turizm Tekstil Deri ve Gıda Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. bakımından davanın REDDİNE,” şeklinde karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi hükmü yerinde görülerek “Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b maddesinin 1. alt bendi gereğince ESASTAN REDDİNE,” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili, davanın yasal 5 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığına dair itirazlarının değerlendirilmeden ve eksik incelemeyle yazılı delil olmaksızın karar verildiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava önce Polat Halıcılık Tur. Teks. Deri ve Gıda Ür. San. ve Tic. A.Ş.’ne karşı açılmış, davacı vekilinin 26.06.2015 havale tarihli dilekçesiyle diğer davalı ... Halıcılık San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne HMK 124. md. kapsamında husumet yöneltilmiştir.

Davalı ... Halıcılık San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin “Demokrasi Mah. Antalya Yolu Üzeri Cankurtaran Merkez/Denizli” adresine gönderilen ilk tebligatın “Motorize Tavas”a sevk edilerek “adreste böyle bir şirketin bulunmadığı” şerhiyle bila tebliğ iade edildiği, aynı adrese gönderilen ikinci tebligatın “adres yetersizliği” gerekçesiyle iade edildiği, bunun üzerine davalı şiketin Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı adresi araştırılmaksızın, aynı adrese 7201 sayılı Tebligat Kanununun 35. maddesi gereğince 13.10.2015 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten sonraki tüm tebligatların da 35.maddeye göre yapıldığı anlaşılmıştır.

Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle, tarafların yargılamadan haberdar edilmesi ile mümkündür. Kişinin hangi yargı merciinde duruşmasının bulunduğunu, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğunu bilebilmesi, usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir.

Anayasanın 36. ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. (HUMK'nun 73.) maddelerinde çok açık bir şekilde vurgulanan temel kurala göre; mahkeme, tarafları dinlemeden, onları iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez. Bu bakımdan davetin ve bunun yazılı şeklinin (davetiyenin) davadaki önemi büyüktür.

Asıl olan tarafların huzurunda yargılamanın yürütülmesi olmakla birlikte, hukuk mahkemelerinde, taraflar yargılamaya katılmasalar bile, mutlaka dava ve duruşmadan haberdar edilmelidirler.

Duruşmaya gelinmese dahi, ilgilinin yokluğunda davaya devam edilip karar verilmesine usulün olanak tanıdığı hallerde, açıklanan biçimdeki uyarıyı taşıyan davetiyenin tebliğ edilmesinden ve yasaya uygun biçimde taraf teşkilinin tamamlanarak işin esasına girildikten sonra, deliller toplanarak bir sonuca ulaşılması gereklidir. Değinilen işlemler nedeniyle tebligat, bilgilendirme yanında, belgelendirme özelliği de bulunan bir usul işlemidir.

Bu nedenle, tebliğ ile ilgili 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri tamamen şeklidir. Kanunun amacı, tebliğin muhatabına ulaşması, konusu ile ilgili olarak kişilerin bilgilendirilmesi ve bu hususun belgeye bağlanmasıdır. Hal böyle olunca, kanun hükümlerinin en ufak ayrıntılarına kadar uygulanması zorunludur.

Tebligat Kanununun 12. maddesine göre, hükmi şahıslara tebliğ, selahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise yalnız birine yapılır. Aynı Kanunun 13. maddesine göre de; tebliğ yapılacak bu kişiler her hangi sebeple mutad iş saatlerinde işyerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacakları bir halde oldukları takdirde tebliği orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır. Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 20 ve 21. maddelerinde de tüzel kişilere yapılacak tebligat usulü belirlenmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında mahkemece; Ticaret Sicil Memurluğuna müzekkere yazılarak davalılardan ... Halıcılık San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin kayıtlı adresi belirlenmeli, adı geçen davalı şirkete yukarıda açıklandığı gibi 7201 sayılı Tebligat Kanununa uygun, yöntemince dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmalı, davalının savunma ve delilleri de toplanarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece usulüne uygun taraf teşkili sağlanmaksızın yargılama yapılarak karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.