Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/5481 K.2018/1000

Dava, davalının hizmet akti ile çalışmadığının ve tahakkuk ettirilen ek prim alacağı ile kurum işlemlerinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamında "...davalı kurum tarafından 10.12.2014 tarihli işlemi ve davacıdan prim bildirgesi gönderilmesinin istenmesi ve işçinin hizmet akti ile çalışmadığının tespiti istemli davada davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararlarının bulunduğu... Mahkemece, öncelikle davacıya, HMK 124. maddesi gereğince kurumca çalıştığı tespit edilen ...'ı davaya dahil etmek üzere süre verilmeli, davacı tarafından davalı ... davaya dahil edilmesi durumunda, işin esasına girilerek, deliller toplanmak ve değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği " belirtilmiştir.

Davaya konu somut olayda, dosya kapsamından; davalı Kurum tarafından Esenyurt Polis Merkezinin kimlik bildirim formlarına istinaden işyerinde çalıştığı tespit edilen ... ile ilgili işe giriş bildirgesi, aylık prim ve hizmet belgesinin istenildiği, 5510 sayılı Kanunun 86'ncı maddesi uyarınca işlem yapıldığı; bu kapsamda 10.12.2014 tarihli işlemle davacıdan işe giriş bildirgesi istenildiği ve idari para cezası uygulandığı, davacının itirazı üzerine Kurum 23.1.2015 tarihli kararı ile işe giriş ayrılış kabul edildiği, aylık prim hizmet belgesi yönünden uyguladığı idari para cezası yönünden itirazın reddedildiği,

26.2.2015 tarihinde kurum işlemlerinin iptali istemli davanın açıldığı, Mahkemece, davalı sigortalı ...'ın beyanı ve kesinleşmiş idare mahkemesi kararı doğrultusunda fiili çalışma olmadığı gerekçesiyle davanın kabulune karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, fiili çalışma olgusu usulune araştırılmaksızın eksik incelemesi sonucu karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, bu tür sigortalı hizmetlerin tespiti ve kurum işleminin iptali istemine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu gözetilerek, bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurularak,

yöntemince inceleme ve araştırma yapılmalı, ihtilaf konusu olan 2.9.2013 tarihini kapsar şekilde davacı işverenin Kurum nezdindeki dönem bordroları celp edilerek, varsa davacı işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu işverenler veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler titizlikle araştırılarak belirlenmeli ve bu çerçevede tanıkların bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınarak tanık beyanları denetlenmeli,

davacının anılan işyerinde çalışıp çalışmadığı, çalıştı ise hangi işi yaptığı belirlenmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak eylemli çalışma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği tüm açıklığıyla belirlenerek, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

O hâlde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.