Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/6119 K.2018/3140

.....

Dava, sigortalılığın iptaline yönelik Kurum işleminin iptali ile hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasa'nın geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasa'nın 79/10 maddesidir.

Davacı vekili, davacının 26/07/2004 tarihinde ....sahibi bulunduğu işyerinde çalışmaya başladığını, 30/06/2007 tarihine kadar işyerinde faal olarak çalıştığını, yapılan bir teftiş neticesinde düzenlenen müfettiş raporuna göre; davacının çalıştığı işyerinin, tescil tarihi itibariyle iptal edildiğini ve bu nedenle, davacının sigortalılığının da iptal edildiğini, oysa davacının bu işyerinde fiili olarak çalıştığını, Kurumun, sigortalılığın iptali işleminin iptali ile davacının, 26/07/2004 ile 30/06/2007 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında "..öncelikle işyeri ile ilgili Ticaret Sicil ve Vergi kayıtları ile işyerine ait tüm bilgi ve belgeler ilgili yerlerden celp edilerek incelenmeli, davalı işyerinin kapsamı, davacının davalı işyerinde hangi işlerde çalıştığı, işyerinin tespiti istenilen dönemde faal olup olmadığı ve çalışma olgusunun gerçekliği yöntemince araştırılmalı, işyeri ile aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, komşu işyeri tanıkları re’sen saptanarak dinlenilmeli,

iptal edilen işyeri bordrolarında ismi bulunan ...'ın beyanı ile diğer tanıkların beyanları arasındaki çelişki usulünce giderilmeli, mahkemece, dinlenen ve komşu işyeri tanıkları olduklarını belirten davacı tanıklarının komşu işyerlerinde çalışıp çalışmadıkları usulünce saptanmalı, emniyet araştırmasında bildirilen tanıklardan ... ve ......adresleri tespit edilerek mahkeme huzurunda beyanları alınmalı, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi" gerektiği belirtilmiştir.

./..

Mahkemece, bozma ilamının gereğinin yerine getirilemediği eksik inceleme sonucu karar verildiği anlaşılmaktadır.

1-) 26.07.2004-01.10.2005 dönemi yönünden;

Davacının iptale konu ..... sicil nolu ....unvanlı işyerinden bidirimlerinin 01.10.2005-30.06.2007 dönemi olduğu dikkate alındığında, davacının talep konusu 26.07.2004-01.10.2005 döneminde dava dışı Sami Bingül işyerinden bildirimi bulunmadığı dikkate alınarak davacının beyanı alınarak bu dönem yönünden hizmet tespiti talebi bulunup bulunmadığının açıklatılarak, hizmet tespiti talebinin bulunması durumunda davacıya işveren dava dışı Sami Bingül'ün usulen davaya dahil edilmesi için süre verilmeli davaya dahil edilmesi durumunda usulunce hizmet tespiti talebi yönünden inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir.

2-Hizmetlerinin iptaline yönelik 01.10.2005-30.06.2007 dönemi yönünden;

Dava konusu somut olayda; ......

Vergi Dairesinden gelen kayıtlarda dava dışı işyeri 2004/7,8,9,10,11,12 ve 2005/7,8,9 dönem beyannamelerini sunduğu 26.7.2004-30.6.2007 tarihleri arası diğer dönemler takdir komisyonunca resen matrah takdir edildiğinden, öncelikle işyerine ait tüm bilgi ve belgeler (elektrik, su tüketimi vs. faaliyete ilişkin belgeler ) ilgili yerlerden celp edilerek incelenmeli, davalı işyerinin kapsamı, davacının dava dışı işyerinde hangi işlerde çalıştığı, işyerinin tespiti istenilen dönemde faal olup olmadığı ve çalışma olgusunun gerçekliği yöntemince araştırılmalı, işyerinin bağlı bulunduğu belediyeden komşu işyerleri tespiti yapılarak,

davalı Kurumdan işyeri ile aynı çevrede iş yapan başka işverenler ait uyuşmazlık konusu dönem bordroları celp edilerek, bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, komşu işyeri tanıkları re’sen saptanarak dinlenilmeli, dava dışı Sami Bingül tarafından veya hizmeti iptal edilen başka sigortalılar tarafından açılmış dava bulunup bulunmadığı var ise bu dosyalarda gözetilerek uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma veinceleme sonucu yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

....