Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/6494 K.2018/974

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davacı Kurum avukatı ve davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 10.11.2008 tarihli iş kazasında yaralanan sigortalıya bağlanan gelir ve yapılan tedavi gideri nedeniyle uğranılan Kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunu'nun 21 ve 23. maddeleridir.

Davanın, her iki madde hükmüne dayanılarak açılması hâlinde, 23’üncü maddenin uygulama önceliği bulunmaktadır. Ancak 23. maddenin koşullarının olayda mevcut olup olmadığı ortaya konulmalıdır. Bozma sonrası kurum tarafından gönderilen belgelerden kazanın meydana geldiği işyerinin ne zaman faaliyete geçtiği ve ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihin tespit edilemediği anlaşılmıştır.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre. Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kurum'a bildirim yükümlülüğü işverene ait olup. 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir.

İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün; yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kurum'a ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde, ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar.

Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya

başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde, işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmeleri gerekir.

5510 sayılı Kanunun “Süresinde Bildirilmeyen Sigortalılıktan Doğan Sorumluluk” başlıklı 23’üncü maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarındaki düzenlemeye göre işverenin rücû alacağından sorumluluğu için, çalıştırılan sigortalının işe giriş bildirgesinin süresi içinde Kuruma verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmemiş olması gerekir. Başka bir deyişle; sigortalının bildirimi kanunda belirtilen sürelerden sonra yapılsa bile, zararlandırıcı sigorta olayı işe giriş bildirgesinin verildiği veya çalışmanın Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmiş ise; işverenin anılan düzenleme kapsamında sorumluluğu yoluna gidilemez.

Mahkemece, somut olayda 5510 sayılı Yasa’nın sigortalı bildirimi ve tescili başlıklı 8 maddesinin 1.fıkrasının b bendine göre Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar, kuruma verilmesi halinde, sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılacağı,

dolayısıyla meydana gelen kazanın belirtilen bir aylık süre içinde gerçekleşmesi durumunda “Süresinde bildirilmeyen sigortalılıktan doğan sorumluluk” başlıklı 23. maddenin uygulanamayacağı gözetilerek söz konusu işyerinin ne zaman faaliyetine başladığı, ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan ve tescil edilebilir olduğu tarih araştırılmalı, kazanın işyerinin faaliyete başladığı tarihten itibaren bir aylık süre içinde gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenmeli, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında sonucuna göre karar verilmelidir.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekili ve davalı ...’in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.