Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/805 K.2017/2828

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak isteğin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanakları 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Eldeki dosyada, davacı 23.08.1995-31.12.2009 tarihleri arasında radyoda ... Show isimli radyo programı yaptığını belirterek bildirilmeyen çalışmaların tespiti istemli açmış olduğu davada mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece, verilen kısmen kabul kararı eksik araştırma ve inceleme nedeniyle isabetsizdir.

Mahkemece yapılacak iş, davalı işverenin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü, davacının 22.08.2006-30.09.2009 tarihleri arasında hizmet bildirimlerini yaptığını ancak tekrar iptal bildirgesi ile iptal ettirdiğini belirtmesi karşısında davalının, bu iddiasının araştırılması, işveren nezdinde ya da Radyo Televizyon Üst Kurulunda ya da bu tür radyo programların kayıtlarının tutulduğu herhangi bir birim olması halinde buradan, davacının yaptığı programa ilişkin kayıtlar varsa temin edilerek programın kim tarafından yapıldığı,

süresi vs bilgilere erişilmeye çalışılmalı, davacının kısmi mi-tam süreli mi çalıştığı üzerinde durularak çalışma süresi ve şekli belirlenmeli ayrıca davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar dinlenenler dışında tanık sıfatıyla dinlenilmeli,

aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, Radyo Televizyon Üst Kurulundan çalışanların bildirilip bildirilmediği,

kaydı olup olmadığı sorulmalı, davacının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu, çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.