Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/950 K.2019/5106

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 19.02.2009 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ve cenaze masrafından oluşan kurum zararının 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi uyarınca rücuan ödetilmesi istemine ilişkin olup, Mahkemece; tazminat davasında alınan kusur raporuna göre olayın oluşmasında davalının %100 kusurlu olduğuna yönelik rapora göre karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme yeterli değildir.

5510 sayılı Kanunun “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında; “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir.

Mahkemece, ceza dosyasının içeriği, olay yeri inceleme raporu, kaza tespit tutanağı ve kurum müfettiş raporunda alınan beyanlar birlikte değerlendirilerek, olayın oluş biçimi ve maddi olgu tereddütsüz belirlendikten sonra, fren boşalma olgusunun olup olmadığı, fren boşalması olgusunun hangi nedenlerden kaynaklanmış olabileceği, fren sisteminde arıza olup olmadığı, arızanın bakım noksanlığına dayalı olup olmadığı, davalı işverenden kazadan önce aracın fren sisteminin bakımlarını yaptırdığına ilişkin teknik servis belge ya da kayıtlarının bulunup bulunmadığı araştırılarak,

aracın bıraktığı fren izi ve yol durumunu da değerlendiren, uzman bilirkişi heyetinden oluşa uygun ve davalının da kusurunu irdeleyen kusur raporu alınarak karar verilmesi gerekirken eksik araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Kabule göre de; sigortalı veya hak sahipleri tarafından tazmin sorumluları aleyhine açılan tazminat davalarında alınan kusur tespitine ilişkin bilirkişi raporuyla ulaşılan sonuçlar, rücu davasında kurumun taraf olmaması nedeniyle bağlayıcı nitelikte bulunmamakta, işçi sağlığı ve iş güvenliği kuralları yönünden ayrıntılı irdeleme içermesi halinde güçlü delil olarak kabul edilebilmektedir.

Rücû davaları, kusur sorumluluğuna dayanmakta olup, iş kazasında kusurlu olanlar davacı Kurum'un rücû alacağından kusurları karşılığı sorumludur.

Mahkemece, kusur raporu alınmaksızın tazminat dosyasında alınan kusur raporu hükme esas alınmak suretiyle sonuca gidildiği anlaşılmıştır. Kesinleşen tazminat davasında esas alınan kusur raporları her ne kadar güçlü delil ise de söz konusu rücuan tazminat davasında bağlayıcı olmayıp, çelişkileri gideren, zararlandırıcı olayın nasıl meydana geldiğini ve kusur durumlarını soyut olmayan ifadelerle ortaya koyan ayrıca kusur raporu ile yöntemince gerçek zarar (tavan) hesabı yapan hesap raporu alınması gereğinin gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

O hâlde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.