Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/1188 K.2018/7918

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi hükümleri gereğince kesilmesi yönündeki davalı ... Başkanlığı işleminin iptali ile aylığın geçmişe yönelik yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 21.07.2010 tarihinde kesinleşen hak sahibine, yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle Kurumca başlangıç günü itibarıyla kesilerek, yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, uyuşmazlık konusu boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun yöntemince araştırılarak karar verilmediği, eksik inceleme sonucu karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

Bu bakımdan;

1-)Davacı ve eski eşe ait adreslerde uyuşmazlık konusu dönemi kapsar şekilde aynı apartmanda bulunan kapıcı, yönetici ve komşuların kolluk marifetiyle resen tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, beyanlar arası çelişki olursa giderilmeli,

2-)Kurum işlemine dayanak tutanakta geçen 6 nolu dairede oturan şahsın tespit edilmesi istenildiği halde resen kollukça tespiti edilmeksizin, 6 nolu dairede oturduğunu beyan eden davacının bildirdiği tanığın dinlendiği, dinlenen tanığın aynı şahıs olup olmadığı denetlenmediği,

3-)Tutanakta ismi bulunan Kurum denetmenlerinin beyanın alınmasını,

4-)Davacı ve eski eşe ait medula sistemindeki kayıtlarda görünen adresleri ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı,

5-)Davacı ve eski eşe ait adres değişiklik ve nakillerine ilişkin mernis kayıtları nufüs müdürlüğünden celp edilmeli,

6-)Davacı ve boşanılan eşin uyuşmazlık konusu dönemde oturdukları yer mahalle muhtarı ve azaların beyanlarına başvurulmalı,

7-)Davacı ve boşanılan eşin uyuşmazlık konusu dönemde oturdukları yerlere ait elektrik, su, telefon, doğalgaz vs resmi kurum kayıtları ve bankalar nezdinde bildirdikleri adreslerin celp edilmeli,

8-)Eski eşe ait kayıtlarda görülen adreslerinde kolluk marifetiyle araştırma yaptırılmalı,

Dinlenen tanıkların beyanlar arasında çelişki olursa giderilmeli, boşanmanın 2010 yılında gerçekleşmesine rağmen davacı ve boşanılan eşin seçmen kayıtlarının aynı olması hususu da gözönünde bulundurularak, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.