Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/1851 K.2018/8158

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Barış Kılıç tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Belirtilen açıklama nazarında somut olaya dönüldüğünde, mahkemece uyulan bozma ilamı sonrası, dinlenen tanık beyanları nazarında, davalıların tek bir market işlettikleri, davacının söz konusu markete kamyonla mal geldiği zaman o yükleri haftanın iki gününde boşalttığı, tanık Bülent Balaban’ın beyanı nazarında davacının kendisine ait yük taşıma bisikleti ile ... pazarında görülmesinin bağımlılık ve süreklilik unsurlarını ihlal ettiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, söz konusu hüküm eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

Dosya kapsamındaki tanık beyanları nazarında, davacının her ne kadar sabahtan akşama kadar olmasa da, sürekli olarak davalılara ait markette yük indirip bindirdiği belirgindir. Öte yandan davacının yük taşıma bisikleti ile ... Pazarında görülmesi hususunda net bir bilgi (hangi tarihler arasında olduğu tam olarak belirtilmemiştir) bulunmadığından, bu hususun tüm dönemi kapsayacak şekilde gerekçe oluşturması yerinde görülmemiştir. Yine her ne kadar, davalıların tek bir marketi olduğu tanık beyanlarına dayandırılmış ise de, ilgili davalılar için yeterli araştırma yapılmamıştır. Zira, her bir davalı için tüm vergi kayıtları ikmal edilmeli, varsa ticaret odası, bakkallık veya markete ilişkin ilgili oda kayıtları ilgili yerlerden ikmal edilmek suretiyle işverenlik sıfatları araştırılmalıdır.

Mahkemece bu belirlemeler yapıldıktan sonra, tüm dosya kapsamına göre kısmi süreli çalışması sabit olan davacı hakkında, gün üzerinden tespit yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.