Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/2950 K.2019/10127

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; 01.07.2012 - 29.06.2015 tarihleri arası, davalı şirkete ait işyerinde servis şoförü olarak geçtiği iddia edilen çalışma süresinin eksik bildirilen kısmının tespitini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, ... Petrol Nakliye ve Servis Taşımacılığı Araç Bakımı Servisçiliği Gıda Paz. Tic. Ltd. Şti. ortak ve temsilcisi konumundaki ... ve ...; çalışma iddiasını doğrulayıp, prim borcu nedeniyle şirket şifresi bloke olduğundan dönem içerisinde gerekli bildirimleri yapamadıklarını; konuya ilişkin belgelerin ...'na verildiği ve prim borçları konusunda yapılandırma başvurusu yapıldığını beyan etmişlerdir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, dava konusu dönemde davalı şirkete ait işyerinden çalışma bildirimi bulunmayan davacının, dava dışı işverenelere ait işyerlerinden çakışan bildirimlerinin bulunduğu ve bunların bir kısmının iptal edildiğini; çalışma iddiasının yöntemince kanıtlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesi tarafından, davacının, davalı işveren ... Petrol Nakliye ve Servis Taşımacılığı Araç Bakımı Servisçiliği Gıda Paz. Tic. Ltd. Şti.'ne ait 1157279.35 sicil sayılı işyerinde; 01.07.2012 - 23.05.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 683 gün çalıştığı, 683 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

İzmir 1. İş Mahkemesi'nin 29.06.2017 tarih, 2015/371 Esas ve 2017/259 Karar sayılı kararına yönelik fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı vekili, eksik inceleme sonucu verilen kararın kaldırılması gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1-Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 86. maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada, davacıya, dava konusu dönem boyunca dava dışı işyerlerinden bildirim yapıldığı, Kurum beyanına göre, bu işyerlerinden bazılarının iptal edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Öncelikle davacıya talebi açıklattırılmak suretiyle, dava dışı işyerlerinden yapılan Kurumca iptal edilmeyen bildirimlerin(Kurum tarafından hangi işyerlerinden yapılan bildirimlerin iptal edildiği sorularak ve açıkça belirlenerek) iptalini isteyip istemediği sorulmalı, iptalinin istenmesi halinde, bu durumda davacının bu işverenler nezdinde geçen mevcut hizmetlerinin iptal edilerek davalı şirket adına tescili gerekeceğinden bu işverenlerinden davaya dahili sağlanarak göstereceği tüm deliller toplanmalı ayrıca davalı işverenin,

12-18 araç kiralamak suretiyle servis işini yaptığını beyan etmesi nazara alınarak re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip diğer araçlarda servis şoförü olarak çalışan kişiler belirlenerek beyanları alınmalı ve tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli uyuşmazlık konusu husus hiç bir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit olunmalı ve tüm deliller toplandıktan elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, fer'i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.