Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/3133 K.2019/1646

Davacı, 01.04.2005 tarihinden itibaren ölüm aylığına hak kazandığının tespiti ile ödenmeyen aylıklara işleyen faiz alacağının tahsilini istemiştir.

Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01.03.2006 tarihli ve 2005/10–755 Esas, 2006/32 Karar sayılı ilamında ayrıntıları açıklandığı üzere; bir borç ilişkisi, asıl hakla birlikte bazı fer’i hakları da içerir. Borç ilişkisinin içerdiği asıl hak, alacak hakkı; fer’i haklar ise, cezai şart, faiz, kefalet, rehin, hapis hakkı gibi haklardır.

Borcu sona erdiren en önemli neden, tarafların kendilerine yüklenen edimleri ifa etmeleridir. Genel olarak ifa, borçlanılmış edimin yerine getirilmesi suretiyle alacaklının tatmin edilerek borcun sona erdirilmesidir. Kural, asıl borç sona erdiğinde, bu borca bağlı fer’i borçların da sona ereceğidir. Bu sonuç, ek bir işleme gerek olmaksızın kendiliğinden gerçekleşir.

Ancak evvelce işleyen faizleri talep hakkının saklı tutulması (ihtirazi kayıt) veya saklı tutulduğunun hal ve koşullardan çıkartılması kaydıyla, ödenmemiş faizlerin istenebilme hakkı ortadan kalkmamakta, asıl borç ifa veya sair bir suretle son bulmuş olsa bile, borcun fer’isi olan faiz varlığını sürdürmekte ve alacaklı bunları talep edebilme hakkını yitirmemektedir.

Eldeki davada, davalı Kurumca davacı hakkında yapılan üç farklı işlemle 26.10.2009, 26.08.2014 ve 26.11.2014 tarihlerinde yapılan toptan ödeme yolu ile fakat idare mahkemesi kararının kesinleşme tarihi olan 06.09.2006 tarihini takip eden aybaşından itibaren ölüm aylığının başlatılması suretiyle faizsiz olarak ödeme yapıldığı,

davacının ise ölüm tarihini takip eden aybaşından itibaren ölüm aylığının başlatılması ve aylıklara işleyen faizlerin gönderilmediğini belirterek eldeki davasını açtığı anlaşılmakta olup, mahkemece davanın kabulüne dair karar verilmiş ise de, ilk davanın yargılama süreci içerisinde 26.10.2009 tarihinde yapılan ve 26.11.2008-26.10.2009 tarihleri arasındaki aylıkların toptan ödemesi bakımından, davacının ihtirazi kaydının mevcut olup olmadığı hususunda araştırma yapılmadığı anlaşılmakta olup, ihtirazi kaydın varlığının araştırılması ile varlığı halinde şimdiki gibi,

bulunmaması halinde ise bu dönemde işleyen faiz alacağının dışlanması suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.