Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/3775 K.2018/10571

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, davalı işveren siyasi parti genel başkanlığına ait ... İl Başkanlığı işyerinde 15/06/1995 tarihinde hizmet akdine istinaden çalışmaya başladığını ve bu çalışmasının 09/10/2010 tarihine kadar devam ettiğini, bu nedenle 15/06/1995 ile 09/10/2010 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davalı ... Genel Başkanlığı yönünden davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine, ... ... İl Başkanı olarak görev yapan ... yönünden davanın kısmen kabulüne, davacının ... İl Başkanlığı’nda 13.01.2006-08.10.2010 tarihleri arasında toplam 1766 gün çalıştığının tespitine karar verildiği, davacının hizmet cetvelinde 12.05.2010-18.04.2011 tarihleri arasında 1052150 sicil nolu ... Konut Yapı Koop.’den bildiriminin olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.

Anayasal haklar arasında yer alan ... güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Husumet dava şartı olup, kamu düzenine ilişkin bulunduğundan, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Davada husumetin yanlış kişiye yönlendirilmesi veya davalı tarafın eksik gösterilmesi halinde dava sıfat yokluğundan hemen reddedilmemeli, belirtilen eksikliğin giderilmesi yönünde bir talebin bulunması ve dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığının anlaşılması halinde, hakim, HMK’nun 124. maddesinin 4. fıkrasında açıklandığı üzere, karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul ederek, davayı diğer kişilere de teşmil ederek, yargılamaya devam etmelidir.

Mahkemece, ... Genel Başkanlığı yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi yerinde ise de davalı ... yönünden eksik inceleme ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Somut davada, davalı ...’nün 09.12.2006-31.12.2009 tarihleri arasında il başkanlığı yaptığı yönünde iddiası bulunmaktadır. ...’nün il başkanlığı yaptığı dönemde işverenlik sıfatı bulunmakla birlikte il başkanı olmadığı dönemde ise yapılacak araştırma ile işverenlik sıfatı varsa sorumlu olacağından , uyuşmazlık konusu dönemde ... il başkanlığı yapan kişiler araştırılarak, bu dönemdeki il başkanları ve görev süreleri ayrı ayrı belirlenmeli, uyuşmazlık konusu dönemde ... dışında il başkanlığı görevinde bulunan kişiler işveren olarak HMK 124. maddesi gereğince davaya dahil edilmeli ve elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Ayrıca, mahkemece davacının 13.01.2006-08.10.2010 tarihleri arasında çalıştığı yönünde kısmen kabul kararı verilmiş ise de 12.05.2010-18.04.2011 tarihleri arasında başka işyerinden bildirimi bulunduğundan çalışma süresinin sonu 12.05.2010 tarihi olarak alınması gerekirken 12.05.2010 tarihinden sonra da çalıştığı şeklinde hüküm kurulması yerinde değildir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum ve davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.