Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/7044 K.2019/30

Dava, Kurum tarafından yapılan denetim sonucu; işe giriş, eksik bildirimlerin istenilmesi, verilmemesi halinde re'sen tanzim edilmesi yönündeki kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; ... 14. İş Mahkemesi 2012/61 E. sayılı dosyası ile sigortasız çalıştırıldığı tespit edilen ...'ın sigortalı sayılmasına ve davacının teşviklerden yararlandırılmamasına ilişkin Kurum işleminin iptalinin talep edildiği, dosyamızdan ise işe giriş, eksik bildirimlerin istenilmesi, verilmemesi halinde re'sen tanzim edilmesi yönündeki kurum işleminin iptalinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin hükümler, HMK'nın 166. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, amacı usul ekonomisine hizmet etmek ve aynı konuda çelişkili kararlar verilmesini önlemektir. Anılan Yasanın 166/1. maddesine göre; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir." Birleştirmenin koşulu olan “bağlantı” da, aynı yasanın 166/4. maddesinde, "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." olarak tanımlanmıştır.

Somut olayda, ... 14. İş Mahkemesi 2012/61 E sayılı dosyası ile bu dava arasında hukuki ve fiili irtibat olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği, her iki davanın aynı olaya dayandığı, aralarında bağlantı mevcut olduğu anlaşıldığından, gerek yargılamanın daha sağlıklı bir şekilde yürütülmesi ve gerekse çelişkili kararlar verilmesini önlemek açısından, davaların birlikte görülmesi ve delillerin birlikte değerlendirilmesi zorunludur. O halde sözü edilen davaların birleştirilmesi ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Ayrıca eldeki davada, davacının talebi işyerinde çalıştığı tespit edilen ...'ın hak alanını ilgilendirmekte olup, Mahkemece davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği adı geçen sigortalıya da husumet yöneltilmeli, davacının ve bu sigortalının göstereceği deliller toplanmalı, gerektiğinde resen de araştırma yapılmalı, davaya dahil edilen sigortalının çalışmalarının varlığı ve süresi gibi hususlar hiçbir kuşku ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli ve oluşacak kanaate göre karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda birleştirme kararı verilerek yargılama yapılmalı,dava dışı sigortalıya husumet yöneltilmeli,gerekli araştırma yapılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve sair yönleri incelenmeksizin hüküm bozulmalıdır.