Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/7345 K.2019/425

Dava, tevkifatın davacıya aidiyeti nedeniyle 2926 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un 4,b/4. maddesi kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak bir karar verilmiş ise de, bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir.

Önceki bozma ilamında da ayrıntılarıyla açıklandığı üzere, dosya kapsamına göre, davacının Kurumca kabul edilen sigortalılık süresinin 03.03.2006-23.08.2010 ve 07.09.2012-27.08.2013 tarihleri arasında olduğu, Kaya komisyon ... sebze ve meyve komisyoncusu tarafından 1998 ve 1999 yıllarına ait müstahsil makbuzlarının ve kesinti listelerinin sunulduğu, makbuz ve listelerde açık kimlik bilgilerinin yazılı olmadığı ayrıca tevkifatların Kurum hesabına intikal edip etmediğinin de belirlenemediği anlaşılmaktadır.

O halde yapılacak iş, öncelikle davacıya, HMK'nun "Hakimin davayı aydınlatma ödevi" başlıklı 31. maddesi ile "Tarafların Dinlenilmesi" başlıklı 144. maddesi kapsamında talebi açıklattırılmalı, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti talepli eldeki davada sigorta başlangıcının tespitine karar verilemeyeceği gözetilmeli, tevkifatların aidiyetinin tespiti konusunda yapılan araştırma ve incelemenin de hüküm kurmaya yeterli ve elverişli bulunmadığı dikkate alınarak; ...

Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından 12.07.2013 tarihli yazı ile bildirilen liste incelenerek, belirlenen birden fazla ...Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğünün 25.07.2013 tarihli yazısı ile bildirilen ... oğlu 02.10.1979 doğumlu ... araştırılmalı, ayrı ayrı ilçelerde ve Beykonak kasabasında kolluk araştırması yapılmalı, yine kolluk araştırması ile beyanı alınan komisyoncu/komisyoncular tanık olarak dinlenmeli, müstahsil makbuzları ve kesinti listelerinde bahsi geçen ...'ın davacı olup olmadığı yöntemince araştırılarak belirlenmeli;

komisyoncuya teslim edilen ürünlerden dolayı yapılan prim tevkifatlarının Kurum hesabına intikalinin gerektiği gözetilerek bu husus ayrıntılı olarak araştırılmalı, aidiyet ve intikalin varlığının belirlenmesi halinde, 01.07.1998-31.12.1999 tarihleri arasındaki dönemde Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesi gerektiği gözetilmeli, tevkifatın ve/veya intikalin olmadığı talep konusu edilen 31.12.1999 tarihinden sonraki döneme yönelik olarak ise davacının 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi,

ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı araştırılarak varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Kabule göre de, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesine rağmen, yargılamada bir vekille temsil edilen davalı Kurum yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi ayrıca isabetsiz bulunmuştur. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.