Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/7392 K.2019/4209

.....

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemenin, ... Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu ... bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan ... Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve .../... sayılı ... İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun ....07.2006 gün, 2006/...-508 E., 2006/521 sayılı Kararı).

Mahkemenin, ...’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (......

... tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve .../... sayılı YİBK).

Dava; 28.08.2006 tarihli ... kazası sonucu, %...,... oranında meslekte kazanma gücünü kaybeden sigortalıya bağlanan gelir, ödenen geçici ... göremezlik ödeneği ve yapılan tedavi masraflarının davalılardan tahsili istemine ilişkin olup, Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Bozma sonrası yapılan araştırmanın eksik olduğu, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir.

Dairemizin ........2016 tarihli bozma ilâmında, “ ... Mahkemece davalılar ....... Arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığına yönelik araştırmanın hüküm kurmaya elverişli olmadığı,....... ... . ... Mahkemesinin 2008/373 Esas sayılı dosyası ile varsa ceza dosyaları da celbedilerek, davalı şirketler arasındaki asıl işveren ve taşeron ilişkisi irdelenip, varılacak sonuca göre, İşçi Sağlığı ve ... Güvenliği ile ilgili ... kazasının vuku bulduğu ... kolunda uzman bilirkişi heyetinde, kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak hüküm kurulmalıdır.” şeklinde detaylı ve yol gösterici açıklama yapılarak karar bozulmuştur.

Bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma gereği mahkemece tam olarak yerine getirilmemiş, bozma ilamında öngörülmesine karşın söz konusu davalı şirketler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, toplanan deliller ışığında, alınan bilirkişi raporunda ayrıntılı irdelenmek suretiyle, belirlenmemiştir.

Somut olayda, davalıların hukuki statüsü ve alt işveren-asıl işveren konumunda bulunup bulunmadığının tespiti açısından, ..... ana sözleşmesi celbedilip, inşaatla ilgili bir faaliyetinin olup olmadığı belirlenmeli, Kurumdan anılan şirketin bu alanda işverenlik faaliyetinin olup olmadığı, ........2005 tarihli davalı şirketler arasında imzalandığı anlaşılan Kaba İnşaat İşler Sözleşmesine göre, Hadımköy ... adresinde yapılan fabrika inşaatının kaba işleri dışında, diğer işlerinin kime verildiği, hem kurumdan, hem taraflardan sorularak belirlenmeli, bütün deliller toplandıktan ve bozma ilamında ayrıntılı olarak gösterilen açıklamalar da göz önünde bulundurularak, toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi suretiyle varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

......