Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/2000 K.2021/3405

Davacı, ... üzerinde olan kayıtların aslen kendisine ait olduğunu iddia ederek bu kayıtların kendi üzerine aktarılmasını istemiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, mahkemece verilen 24.02.2016 tarihli karar, Dairemizin bozma ilamı ile özetle,”…davacı ile kendisi olduğunu iddia ettiği ...’e ait ayrıntılı inceleme yapılmalıdır. Bu kapsamda davacının ve ...’in kurumdaki tüm belgeleri getirtilmeli, ...’e ait olduğu hususunda tereddüt bulunmayan tüm işyerlerindeki kayıtlar getirtilerek davacının iddiası ile uyuşup uyuşmadıkları belirlenmeli, buna yönelik olarak da ... Tekstil San. A.Ş.’de çalışan kayıtlar da getirtilerek burada çalışan ve davacıyı tanıyabilecek konumda olan sigortalıların tespiti ile beyanlarına başvurulmalı, bu inceleme giderek ... adına yapılan bildirimlerde geçen tüm işyerlerinde uygulanmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.” denilerek, yeniden araştırma yapılmak üzere bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada ise, uyulan bozma ilamı ile oluşan usuli kazanılmış hak çerçevesinde, davacının iddiasına konu olan tüm işyerleri dosyaları getirtilmeli ve ihtilafa konu olan 13684513 sicil numarası üzerinden yapılan tüm hizmetler dikkate alınmalı ve hizmetlerin geçtiği ...’a ait işyeri dosyaları ile bu işyerlerinden bildirim yapılan ve uyuşmazlık döneminde bordrolu olarak çalıştığı tespit edilen kanat edinmeye yetecek sayıdaki tanıklar (01.10.1981-02.03.1993 tarihleri arasında) her bir işyeri bazında tespit edilmeli ve devamında tüm işyerleri bazında tespit edilen bu tanıkların beyanları alındıktan sonra davacının iddiası irdelenmeli ve

sonucuna göre bir karar verilmelidir. Bu kapsamda resen araştırma ilkesi çerçevesinde bildirilen hizmetlerin geçtiği yıllarda davacının ikamet kayıtlarının ve bunun gibi işyerlerinde çekilen fotoğraf vb gibi belgelerin de iddianın ispatı bakımından faydalı olabileceği hatırda tutularak gerekli araştırmalar tamamen yapılmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Diğer taraftan, davacının talebinin aşamalarda aidiyet istemine ilişkin olduğunun anlaşılması karşısında, kurum işleminin iptali istemine ilişkin olan eldeki davada, ... ve mirasçılarına karşı husumet tevcih edilemeyeceğinin gözetilmemesi de usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Mahkemece, açıklanan bu yönler üzerinde durulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılardan Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.