Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/2004 K.2019/6059

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece,bozma ilamına uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalı SGK Başkanlığı, ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının, davalı işverene ait işyerinde 13.06.2000-31.11.2007 tarihleri arasında bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istediği eldeki davada , Mahkemece, davanın reddine dair verilen ilk hükmün dairemizin, 2016/694 esas ve 2016/3665 karar sayılı ilamı ile Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı’nın kayıtlarında 2006-2008 tarihleri arası çalışmaları görünen...’nin davacı olup olmadığı irdelenmeli ve eksik araştırma yönüyle bozulmuş olup bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda, yazılı şekilde hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır

Bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediği belirgindir. HMK 31 madde gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, HMK 31 maddesi ve 119/1-e maddesi gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir.

Eldeki davada, Çiftçi Malları Koruma Başkanlığından gelen belgelerde yer alan,20.02.2006-12.02.2008 tarihleri arasında katip olarak çalışan... nin davacı olup olmadığının tam olarak belirlenemediği kaldı ki 22.11.2007 tarihinden sonra davacının başka işveren nezdinde çalışmaları olduğu görülmektedir.

Bu haliyle davacıya talebi açıklattırılmak suretiyle, Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı nda görülen... nin davacı olup olmadığı, davacının Çiftçi Malları Koruma Başkanlığında mı Belediye Başkanlığı’nda mı çalıştığı yani işverenin kim olduğu açıklıkla belirlenmeli bunun için Sosyal Güvenlik Başkanlığı’ndan, ... diye birisinin herhangi bir tescilinin bulunup bulunmadığı sorulmalı yine ...

Kasabasında yaşayan, Çiftçi Malları Koruma Başkanlığının kayıtlarında bulunan kişinin davacı olup olmadığı ve davacının nerede çalıştığı hususunu bilebilecek muhtar ve azalar belirlenerek beyanları alınmalı ve sonuca göre karar verilmelidir.

5510 sayılı Kanun’un 12. maddesinin 4. fıkrasında, 2/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanuna göre çalıştırılanlar hakkında, işverenlerin bu Kanunda belirtilen yükümlülükleri, bunları çalıştırmaya yetkili makam tarafından yerine getirilir denilmekle işveren tarif edilmiştir.

Buna göre işverenin, Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı olduğunun tespiti halinde davaya dahil edilen ancak seçimler yenilenemediği için aktif olarak çalışmayan ...Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı’na usulüne uygun tebliğin yapılamadığı anlaşılmış olup bu haliyle davalı ...

Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı’nın tüzel kişiliğinin devam edip etmediği sonuca göre yetkili makamın tespit edilerek usulüne uygun olarak katılımının sağlanması ve göstereceği delillerde irdelenmek suretiyle bir sonuca gidilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı ve davalı SGK Başkanlığı, ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.