Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/2772 K.2019/7113

Davacı, ablası olan davalı ... (...) adına bildirilen hizmetlerin kendisine ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamımız sonrası ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, yanlışlıkla ablası olan davalı ... (...) kimlik bilgilerini kullandığını belirterek, 01.10.1974 tarihli işe giriş bildirgesi ile davalı ... A.Ş.'de çalışmaya başladığı tarihten itibaren bildirilen 233 günlük çalışmanın kendisine ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin ve aidiyetinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi,

temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Dairemizin 23.12.2013 tarih, 2013/10767 Esas, 2013/25277 Karar sayılı bozma ilamı ile davaya konu çalışmalara ilişkin olarak davacının çalışmalarının geçtiği iddia edilen işyerindeki şahsi sicil dosyası getirtilip, işyerindeki uyuşmazlık konusu dönemlerde bordrolara geçmiş müdür, şef, bölüm sorumlusu, ustabaşı vs. gibi esasen çalışanlarla ilgili bilgisi olanlar res'en belirlenerek, beyanlarına başvurulup, çalışanın davacı olup-olmadığı araştırılmalı;

davacıya ait olduğu iddia edilen 01.10.1974 tarihli işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya mı yoksa davalı ablasına mı ait olduğu yönünden gerekli inceleme yapılmalı, davacının, davalıya ait kimlik bilgilerini kullanma nedeni üzerinde durularak, uyuşmazlık konusu husus kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olup, mahkemece bozma ilamımızda işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya mı yoksa davalı ablasına mı ait olduğu yönündeki bozma gerekçesine uyulmasına,

imza dışında başka araştırma yapılması gerektiği yönündeki bozma gerekçelerine karşı direnilmesine karar verilmiş ise de bozma kararından sonra 01/10/1974 tarihli işe giriş bildirgesi üzerindeki imzanın davacı ...'nın eli ürünü olmadığı 30/06/2014 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilmesi üzerine davanın reddine karar verilerek gerekçe değiştirilmiş ve yeni bir hüküm kurulmuştur.

Mahkemenin direnme olarak adlandırdığı bu kararın gerçekte direnme kararı olmayıp yeni bir hüküm niteliğinde olduğu Hukuk Genel Kurulu'nun 19.02.2019 tarih, 2015/10-2572 Esas, 2019/175 Karar sayılı ilamında belirtilmiştir.

O halde, mahkemece 23.12.2013 tarih, 2013/10767 Esas, 2013/25277 Karar sayılı bozma ilamımızda belirtiğimiz işyerindeki uyuşmazlık konusu dönemlere ilişkin bordro tanıklarının ve yetkililerin resen belirlenerek, beyanlarına başvurulup, çalışanın davacı olup-olmadığı araştırılmalı; davacının, davalıya ait kimlik bilgilerini kullanma nedeni üzerinde durularak, uyuşmazlık konusu husus kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme, araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.