Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/4471 K.2021/7541

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan yargılamada ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum, davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

23.06.2010 günü gerçekleşen iş kazasında sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelirlerden oluşan Kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerine göre rücuan alınmasına ilişkin davanın, Mahkemece, yapılan yargılamasında düzenlenen ve bilirkişi raporuyla, kazanın oluşunda davalı 3. kişi ... ’nin %55, davalı Üst işveren ...’nin %20, davalı Alt İşveren ... %15, kazazede işçi %10 oranında kusurlu oldukları, %17,2 olan sürekli işgöremezlik oranının % 13’e düştüğü saptanmıştır.

1-Sigortalının % 17,2 olarak belirlenen sürekli iş göremezlik oranına işverence yapılan itiraz üzerine, 506 sayılı Yasa'nın 109. maddesinde öngörülen prosedür işletilerek, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu ve Adli Tıp Genel Kurulu'ndan alınan raporlara göre iş göremezlik oranının baştan itibaren % 13 olduğunun belirlendiği anlaşılmıştır.

Peşin değer, gelecekte ödenecek gelirlerin, yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanan tutarını ifade etmekte olup, Kurum iş kazası, ya da, meslek hastalığı ile malullük sonucu sigortalılara ve bunların ölümü halinde hak sahiplerine yaptığı her türlü ödemelerle bağlamış bulunduğu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerini, zarara sebep olan işveren ya da üçüncü kişilere rucu etmektedir.

Kurumun, sigortalı veya hak sahiplerine bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi, Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Sürekli işgöremezlik derecesindeki değişim nedeniyle, gelir hesabındaki unsurlardan biri olan işgöremezlik oranınındaki değişme, ilk peşin değer miktarını etkileyecek olup, yapılması gereken iş; sigortalının sürekli iş göremezlik durumuna girdiği tarih tibarıyla % 13 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden ilk peşin sermaye değerli gelir miktarını Kuruma hesaplattırmaktan ibarettir.

Sürekli işgöremezlik derecesindeki düşmeye bağlı olarak değişime uğrayan gelir, yüksek iş göremezlik oranı nedeniyle bağlanmış olan başlangıçtaki gelir olup; gelir hesabındaki unsurlardan biri olan iş göremezlik oranındaki düşme karşısında, başlangıçtaki gelirin, değişen iş göremezlik oranına uyarlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu durumda, peşin sermaye değerli gelirin başladığı tarih itibariyle düşen iş göremezlik oranına göre belirlenmesi zorunlu olup; başlangıçtaki yüksek iş göremezlik oranı nedeniyle fazladan (yüksek iş göremezlik oranı ile düşen iş göremezlik oranı arasındaki fark iş göremezlik nedeniyle) ödenen fark gelirlerin, yeni oran üzerinden belirlenmiş olan peşin sermaye değerli gelire ilavesi gereği bulunmaktadır.

Şu halde, sigortalının sürekli iş göremezlik durumuna girdiği tarih itibarıyla %13 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden saptanacak ilk peşin sermaye değerli gelir miktarının Kurumdan sorularak, fark iş göremezlik (%17,2 - %13 = %4,2) oranı nedeniyle fazladan yapılan ödeme miktarı ilave edilmek suretiyle gelirin ilk peşin sermaye değeri belirlenerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

2-Ayrıca hükümüne uyulan bozma ilamına rağmen ... Orman Ürünleri İnşaat Plastik Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 3. kişi kabul edilip diğer iki davalı da asıl işveren ve alt işveren kabul edilmek suretiyle bunların 21/1 ve 21/4 kapsamında miktarları ayrı ayrı belirlenip karar gerekçesinde gösterilerek, bozma sonrası ıslah yapılamayacağı hususu da gözetilerek taleple bağlı kalınarak davacı Kurum yönünden oluşan usulu kazanılmış hakka riayet edilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum, davalılara ... ve ... Orman Ürünleri İnşaat Plastik Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.