Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/4743 K.2021/2553

...

Dava, re’sen tahakkuk ettirilen ek prim borcunun iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamı incelendiğinde, 09.08.2012 tarihli denetim raporunda, İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nce davacı işyerinde çalışan kişilerden kadrolu olarak gözüken dahili davalılar hakkında verilen onay tarihleri ile davalı Kuruma yapılan bildirimlerin karşılaştırılması sonucu eksik bildirimler dikkate alınarak ek prim borcu tahakkuk ettirildiği, mahkemece, dahili davalıların beyanları dikkate alınarak davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmış ise de; söz konusu hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Dava esas itibariyle, dahili davalıların davacıya ait işyerinde, Kurumca tespit edilen sürelerde çalışıp çalışmadıklarına ilişkin olmakla, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddesi olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosya kapsamında bulunan, İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nden dahili davalılar için alınan onay yazı ve süreleri ile buna uygun olarak davacı tarafından düzenlenen ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nce onaylanan, kursiyer isim-çalışma saatlerini gösteren belgelerdeki usta öğreticilerin (dahili davalılar) ders saatleri, çalışma takvimleri, ders programları ve iş sözleşmeleri ile Kuruma bildirilen kısmı bildirimler ve bunlara ilişkin prime esas kazançlar yönünden herhangi bir karşılaştırma yapılmadığı belirgin olup, bu konuda denetime elverişli olacak şekilde bilirkişi raporu alınıp,

her bir dahili davalı yönünden irdeleme yapılarak varsa çelişkiler (söz konusu derslerin verilip verilmediği diğer bir ifade ile kursiyerler tarafından bu derslerin alınıp alınmadığı, alınmadığının anlaşılması durumunda böyle bir durumun kursiyer yetiştirmeye ilişkin ilgili mevzuatlara uygunluğu vs.) araştırılıp açıklığa kavuşturulmak suretiyle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Kabule göre de, yargılama giderleri hesaplamasında, bozma öncesi yargılama giderlerinin dikkate alınmaması isabetsiz bulunmuştur. O halde, davacı ile davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.