Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/5863 K.2020/438

Dava, hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum ile ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalıya ait apartman işyerinde 31.12.2000 tarihinden 08.07.2013 tarihine kadar kesintisiz çalıştığının tespitini istemiş, mahkemece bozma ilamına uyularak; dava kısmen kabul edilerek, 01.01.2005 - 08.07.2013 tarihleri arasında Kilis Belediyesi'nce bildirilen 690 gün dışındaki kalan sürede part-time (yarım gün hizmet verdiği) çalıştığının tespitine, fazlaya dair talebin reddine, karar verilmiştir.

Dava, 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanunun 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece, öncelikle; iddia edilen çalışmaların davalıların kat maliki olduğu apartmanda kapıcılık hizmeti mi yoksa gerek davalı gerekse dava dışı Kilis Belediyesi ve diğer apratman işyerlerinde sadece kalorifer yakım işinden mi ibaret olduğu tereddüte mahal vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır. Yapılan inceleme sonrası işin yalnızca kalorifer yakım işi olduğunun belirlenmesi halinde işin mevsimlik olduğu gözetilerek; iddianın bu kapsamda irdelenmesi lüzumludur.

Davacının çalışmalarının varlığının irdelenmesi kapsamında; komşu işyeri ve işverenlerin ruhsatları ya da apartman kat malikleri dinleniliyorsa bu kişilerin malikliğine dair belgeler celp edilerek, dinlenilen kişilerin talep dönemi hakkında bilgi sahibi olabileceği hususu tespit edilmeli ve komşu işyerlerin varsa bordroda kayıtlı işçileri tanık olarak re’sen tespit edilip, davacının çalışmaları, süresi hakkında ve yaptığı iş hakkında yukarıda mevcut belirtme kapsamında beyanlarına başvurulmalı; önceki celselerde dinlenilen tanıkların da bordrolu olup olmadığı, celsedeki beyanları dikkate alınırken gözetilmelidir.

Kabule göre de; davacı adına dava dışı Belediyeden bildirimin bulunmadığı ve Belediyeye yönelik bir talep ve davanın mevcut olmadığı gözetilmeksizin, ücret ödemelerine göre sigortalılık süresi verilip, yazılı şekilde dışlama suretiyle karar verilmiş olması da isabetsiz bulunmuştur. Ayrıca Mahkemece, gerekçede, Belediye tarafından davacıya yapılan ödemelerin 630 günlük süresinin talep dönemi içinde yer aldığı belirlenmiş olmasına karşın ; hüküm fıkrasında dışlanan süre olarak 690 gün sürenin belirtilmesi de hatalıdır.

O hâlde, davalılardan Kurum ile ... ve ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.