Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/10601 K.2021/1663

İlk Derece Mahkemesi : ... 3. İş Mahkemesi

Dava, İş kazası ölümünden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacılar ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacılar ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, müteveffa sigortalının, iş yerinde rahatsızlanarak kalp krizi geçirdiğini, ambulans ile hastaneye götürülürken yolda yaşamını yitirdiğini beyanla eş için 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, çocuk için 1.000,00 TL maddi, 70.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davacı vekili 24/11/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini eş yönünden 92.021,15 TL ye, çocuk yönünden 29.045,20 TL ye çıkarmıştır.

II-CEVAP

Davalılar davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Müteveffa sigortalının 21/02/2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda vefat ettiği, hükme esas alınan kusur raporunda davalı işveren ... Türk Kimya ve davalı ... Mühendislik’in %70 oranında (her biri %35'er olmak üzere), kazalı işçinin % 30 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen ek bilirkişi raporunda, tarafların kusur oranı, kurum tarafından yapılan ödemeler ve dosya kapsamı nazara alınarak davacı eşin 92.021,15 TL, davacı çocuğun 29.045,20 TL maddi zararının olduğunun tespit edilerek mahkemece bu tutara hükmedildiği ve davacı eş için 30.000,00 TL, davacı çocuk için 20.000,00 TL manevi tazminat takdir edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulune karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davacılar ve davalı ... Türk Kimya vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından takdir edilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

Davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Kenan Kandemir ile Müvekkil Şirket arasında herhangi bir iş sözleşmesi bulunmadığını, bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirket tarafından gerekli tüm önlemlerin alındığını, kalp krizinin meydana gelmesi ile müvekkil şirketin eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını, müteveffanın hayat tarzının incelenmediğini, kalp-damar hastalığına bağlı olarak meydana gelen ölümlerde, bunun sebebinin kişinin genetik yapısının, sürdürdüğü hayat biçiminin olduğunu, bu nedenle müteveffanın da hayat biçiminin meydana gelen ölüme etkileri bakımından incelenmesi gerektiğini,

davacılara yapılan özel sigorta ödemelerinin araştırılmasının ve gerekirse farazi maddi zarardan tenkis edilmesinin gerektiğini, bilirkişi raporunda davacıların maddi zararının hatalı ve fahiş olarak tespit edildiğini ve takdir edilen manevi tazminat miktarının fazla olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, iş kazası sonucu vefat eden murisin yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulüne, eş için 92.021,15 TL maddi, takdiren 30.000,00 TL manevi, çocuk için 29.045,20 TL maddi, takdiren 30.000,00 TL manevi tazminat talebinin olay tarihi olan 21/02/2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, bu kararın davacılar ve davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekillerince istinaf yoluna götürüldüğü, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince taraflar vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından; müteveffa sigortalının davalı ... Mühendislik İnş Boya Onarım Elektronik Mak ve İnş San Tic Ltd Şti'ye bağlı olarak ...

Türk Kimya San Ltd Şti'de çalıştığı sırada kalp krizi geçirerek yaşamını yitirdiği, ilk derece mahkemesince üç farklı heyetten kusur raporu alındığı, alınan raporların ilk ikisinde kardiyolog bilirkişinin bulunmadığı, kardiyolog bilirkişinin bulunduğu 15/08/2018 tarihli üçüncü raporda; davalı işverenlerin her birinin % 35 er oranında, müteveffa sigortalının ise % 30 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirildiği, mahkemece işbu rapora itibar edilerek karar verildiği, ancak düzenlenen raporların oluşa uygun olmadığı,

bünyesel faktörlerin ve çalışma koşullarının iş kazasının oluşumunda bir etkisinin olup olmadığının değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazasında sorumluluğun tespiti noktasında toplanmaktadır. İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Maddi tazminat davalarında sigortalının kazanç kaybının hesaplanmasında sigortalının kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu olay tarihinde yürürlükte bulunan İş Kanununun 77. maddesinin açık buyruğudur.

Oysa hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda; bilirkişiler, İş Kanununun 77. maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işyerinin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğünün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde, saptamadıkları anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, hükme esas alınan kusur raporunun, İş Kanununun 77. maddesinin öngördüğü koşulları içerdiği giderek hükme dayanak alınacak nitelikte olduğu söylenemez.

Öte yandan olayın iş kazası olduğu tartışmasız olup, beyin kanamasında kişinin yaşının, beslenme şekli ve kültürünün, genetik özelliklerinin ve bünyevi yapısının da bedensel faktörler olarak etkili olduğu, sağlığının çeşitli faktörlerinin bir araya gelmesiyle bozulabileceği ve bu durumun olayın uygun illiyet bağını oluşturabileceği ve kısmi sebebi olabileceği gözetilerek kusurun ağırlığının değerlendirilmesinde dikkate alınması gerektiği ortadadır.

Hal böyle olunca, kusur raporunun, İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşulları içerdiği giderek hükme dayanak alınacak nitelikte olduğu söylenemez.

Tüm yukarıda açıklanan ilkeler ve yasa maddeleri doğrultusunda, mahkemece yapılacak iş; müteveffa sigortalının kaza öncesi ve kaza sonrası dönemlere ait, temin edilebilen tüm tıbbi belge ve raporları dosyaya celp edildikten sonra yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda işverenin sigortalının periyodik sağlık muayenelerini yaptırıp yaptırmadığı, bu muayenelerde kalp krizi riskine yol açacak rahatsızlıklarına ilişkin bir bulguya rastlanıp rastlanmadığı, ölüm olayından önceki tarihlerde sigortalının bünyesini zorlayacak bir çalışma yaptırılıp yaptırılmadığı,

olay günü sigortalıyı işyerinde rutin dışında bir gerginlik ve stres içine sokacak bir olayın cereyan edip etmediği araştırılmak ve ölüm olayının ne şekilde meydana geldiği gözetilerek, aralarında işyeri hekimliği, işgücü sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman olan bir kardiyologun da yer alacağı üçlü bilirkişi heyetinden meydana gelen iş kazası olayında sigortalının veya davalıların kusurunun bulunup bulunmadığını, kusuru bulunanlar varsa her bir taraf için ayrı ayrı açıklanmak suretiyle nedenlerini, kalp krizinde işyeri koşullarının etkili olup olmadığını, sigortalının kendi bünyesinden kaynaklanan nedenlerin ne kadar etkili olduğunu,

tarafların iddia ve itiraz sebeplerinin değerlendirilmesini de kapsar şekilde tespit eden kusur raporu aldıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, temyiz eden davalı ... Türk Kimya San. Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.