Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/10681 K.2021/8929

Bölge Adliye Mahkemesi :...Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : ... 1. İş Mahkemesi

Dava, sigortasız işçi çalıştırıldığına dair kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine,...Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, müvekkili derneğin denetimi sırasında gönüllük esası ile çalışan kişilerin sigortasız çalıştırıldığı gerekçesi ile ..., ... ve ... adına işe gidiş bildirgeleri ve aylık prim hizmet belgelerinin düzenlenerek bildirilmesi gerektiğinin müvekkili derneğe ve davalı Kuruma bildirildiğini, bunun üzerine SGK tarafından müvekkiline sigortasız işçi çalıştırıldığından bahisle 22/05/2014 tarihinde prim borcu çıkarıldığını, bahsi geçen kişilerin müvekkilinin çalışanları olmadığını gönüllük esası ile çalışan kişiler olduğunu belirterek ..., ... ve ... için işe giriş bildirgeleri ve aylık prim hizmet belgelerinin verilmesi gerekmediğinin ve bunlar için prim tahakkuku yaptırılmaması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili, sigortasız çalıştırılan ..., ... ve ...'e devamlı olarak ödenen maaşlarına yönelik davacı derneğe ait gider makbuzu adı altında makbuzlar düzenlendiğini ve isimleri anılan bu kişilere davacı dernekçe hizmetlerine karşılık olarak maaş ödemesi yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; davanın kısmen kabulü ile;

1-Davalı kurumun davaya konu ..., ... ve ... adlı kimseler hakkında 5510 sayılı yasanın 4/a kapsamında sigortalı olarak kabul edilmeleri ve çalışma süreleri için prim borcu tahakkuk ettirilmelerine ilişkin işleminin mevzuata uygun olması nedeniyle davacı yanın isteminin reddine,

2-Davalı kurumun davaya konu ..., ... ve ... adlı kimseler hakkında 5510 sayılı yasanın 4/a kapsamında sigortalı olarak kabul edilmeleri ve çalışma süreleri için prim borcu tahakkuk ettirilmelerine ilişkin işlemi nedeniyle davacı işveren tarafından 4.198,65-TL asıl prim ve 1.082,56-TL gecikme zammı olmak üzere toplam 5.281,21-TL'nin davalı kuruma ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge adliye mahkemesince; Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davacı vekili ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ NEDENLERİ

Davalı SGK Başkanlığı vekili, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesinin doğru olmadığını, Kurum tarafından yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu belirterek temyiz kanun yolunda bulunmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ

Husumet dava şartı olup, kamu düzenine ilişkin bulunduğundan, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Davada husumetin yanlış kişiye yönlendirilmesi veya davalı tarafın eksik gösterilmesi halinde dava sıfat yokluğundan hemen reddedilmemeli, belirtilen eksikliğin giderilmesi yönünde bir talebin bulunması ve dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığının anlaşılması halinde, hakim, HMK’nun 124. maddesinin 4. fıkrasında açıklandığı üzere, karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul ederek, davayı diğer kişilere de teşmil ederek, yargılamaya devam etmelidir.

6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesinde “…maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir…” hükmü uyarınca, davacıya ait işyerinde çalışan olduğu iddia edilen ilgili Fatma Yalın’a usulüne uygun şekilde husumet yöneltilmeli, göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra, tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Somut olayda işbu davada verilecek karar, dava dışı ..., ... ve ... adlı kişilerin hak alanını ilgilendirdiğinden mahkemece, öncelikle davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği HMK. 124. maddesi dikkate alınmak suretiyle, ilgili kişilere karşı husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli, davacının ve davaya dahil edilen şahısların da göstereceği bütün deliller toplanmalı, gerektiğinde resen de araştırma yapılarak oluşacak kanaate göre karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve...Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm, sair hususlar incelenmeksizin, bozulmalıdır.