Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/11062 K.2021/13281

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Dava, İş kazası ölümünden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen kararın, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacılar vekili dava ve ıslah dilekçelerinde özetle, müteveffa sigortalının geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiği, eş için toplam 72.379,37-TL maddi, 20.000,00-TL manevi, çocuk Deniz için 28.031,96-TL maddi, 20.000,00-TL manevi, çocuk ... için 28.031,96 -TL maddi, 20.000,00-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davacıların murisi olan Muzaffer Kuyucu'nun vefatı ile sonuçlanan kazada tam kusurlu olduğu, bu suretle illiyet bağının kesildiği, mirasçılarının da 3. şahıs gibi Karayolları Trafik Yasasının 85. Maddesine dayanarak işverenden maddi ve manevi tazminat talep etmesinin yasal olmadığı gibi hakkaniyete de uygun olmadığı kanaatine varıldığından, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK. 353/b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının olay günü rutin bir şekilde yaptığı gibi 34 EC 0170 plakalı kamyonetle şirkete ait malları ...

İline götürdüğü ve dönüş yolunda otobanda meydana gelen 4 aracın karıştığı zincirleme trafik kazasında hayatını yitirdiği, olayın iş kazası olduğunun tahkikat raporu ile tespit edildiğini, davanın red gerekçesinin kazada tam kusurlu olması ve illiyet bağının kesilmesi olmasının gösterildiğini, oysa ki müvekkilinin kazayı gece 01:00'da yaptığı dikkate alınmamış olup, müvekkiline yorgun olacağı bir saatte varacak şekilde iş verildiği ve acele etmesi yönünde baskı kurulduğunu, bu kapsamda işverenin özen yükümlülüğü kapsamında alması gereken önlemleri almadığını,

davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 19/04/2007 tarihinde meydana gelen iş kazası vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince; davanın reddine karar verildiği, bu kararın davacılar vekilince istinaf yoluna götürüldüğü, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince davacılar vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından, müteveffa sigortalı ...’nun davalı şirkette şoför olarak çalıştığı, olay günü dava dışı ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonla ... yönünden ... yönüne otoyolda seyrederken olay yerinde daha önce gerçekleşen kaza olayını görüp aracını yolun sağında 4’lü flaşör yanık biçimde durdurup önündeki kazayı yapan ...plakalı kamyon sürücüsü dava dışı ...’ya yardım etmeye gittiği esnada müteveffa sigortalı ... idaresindeki araçla yolun sağında duran ... plakalı araca arkadan çarpması sonucunda olay yerinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu raporunda meydana gelen olayın iş kazası olduğu, kazanın meydana gelmesinde müteveffa sigortalının % 100 oranında kusurlu olduğu, mahkemece alınan tek kişi tarafından düzenlenen ... tarihli kusur raporunda dava dışı sürücü ...'in tali kusurlu, müteveffa sigortalı ...'nun ise idaresindeki ... plaklı aracıyla tek yönlü ve 3 şeritli otoyolda en sağ şeritte ... yönünden ... yönüne normal seyiri sırasında birinci kaza sonucu zorunlu olarak duran ... plakalı araca arkadan çarpması ve kendi ölümüne sebebiyet vermesinden dolayı ikinci kazanın oluşumunda asli kusurlu bulunduğunun belirtildiği,

anılan bu raporun hükme esas alındığı ancak raporun oluşa uygun olmaması, olaydaki sorumluluk ve kusurların yeterince incelenmemiş ve açıklanmamış olması, işverenin kusurlu olup olmadığı yönünden değerlendirme yapmaksızın karar verilmiş olması isabetli değildir.

İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işverenin iş yerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu olay tarihinde yürürlükte bulunan İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.

Gerçekten, olayda İş Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşullar göz önünde tutularak müteveffa sigortalının kazanın gerçekleştiği gün kaç saat çalıştığı, bu çalışma saatleri içinde birden fazla yere sefer yapıp yapmadığı, ne kadar süre istirahat yapması gerektiği, kazanın gerçekleştiği an itibariyle yorgun olup olmadığı, aracın teknik bakım ve kontrollerinde eksiklik olup olmadığı, davacının iddia ettiği gibi acele etmesi yönünde baskı kurulup kurulmadığı,

yapılan işin niteliğine göre, iş ile ilgili ve işyerinde uygulanması gereken işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğünün ilgili maddelerine göre işverenin işyerinde alması gerekli önlemleri alıp almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususların ayrıntılı incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranının hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmadığı anlaşılmaktadır.

İşveren, çalışanlarının işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede işçisinin yasal sınırları aşar süratte araç kullanmasını önlemek için gerekli tedbirleri alması, risklerden kaçınması, kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmesi, risk değerlendirmesi yapması ve/veya yaptırması, teknik gelişmelere uyum göstermesi, tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmesi, mesleki riskleri önlemesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbiri alması, gerekli araç ve gereçleri sağlaması,

sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hale getirmesi ve mevcut iş yerinin iyileştirilmesi için çalışmalar yapması gerekmektedir.

Mahkemece yapılacak iş; yukarıda belirtilen eksiklikler tamamlanarak, trafik - işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetine konuyu yukarıda açıklandığı biçimde incelettirmek, olayın meydana gelmesinde tarafların dosyada mevcut kusur raporlarına itirazları da gözetilerek, tarafların kusur oranlarını belirler şekilde yöntemince rapor almak, alınan raporu, mevcut delillerle birlikte değerlendirmek ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.