Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/11299 K.2021/6635

Dava, 5510 sayılı Yasanın 81.maddesi uyarınca açılan işveren payına düşen sigorta prim payının %5'lik kısmının hazine tarafından ödenmesi gerektiğinin tespiti ile fazla ödenen primlerin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Yasanın 81.maddesi uyarınca açılan işveren payına düşen sigorta prim payının %5'lik kısmının hazine tarafından ödenmesi gerektiğinin tespiti ile fazla ödenen primlerin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemenin bir önceki hükmü (kapatılan) 21.Hukuk Dairesi’nin 19/09/2019 tarih 2018/6135 Esas 2019/5307 Karar sayılı ilamı ile “Kurumdan davacının yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren Ek madde 17 hükmüne göre başvurusu bulunup bulunmadığı sorularak anılan Yasa maddesi kapsamına göre değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir” açıklaması ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile, 33.135,35 TL'nin 1.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 06/02/2014, bakiye 32.135,35 TL'sinin ıslah tarihi olan 12/09/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Uyuşmazlık öncelikli olarak taraf teşkilinin sağlanması olup sonrasında işin esasına dair incelemeye geçmek gerekir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı şirketin 28/12/2016 tarihli ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/483 144 Esas 2016/759 Karar sayılı dosyasında iflasın ertelenmesi talebinde bulunduğu, mahkemece iflas erteleme talebinin reddine, ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 164458 ticaret sicil numarasıyla kayıtlı Cerit Endüstriyel ve Kurumsal Hizmetler A.Ş. ile 69503 ticaret sicil numarasıyla kayıtlı Orpaş Endüstriyel ve Kurumsal Hizmetler ve Ürünler Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin iflasına, İİK 165 maddesi uyarınca 28/12/2016 tarih, saat 11:15 itibariyle iflasın açılmasına, İİK 166/1 maddesi gereğince iflas kararının İflas Müdürlüğü'ne derhal bildirilmesine, karar verildiği anlaşılmaktadır.

Kural olarak, İİK'nun 191. maddesi gereğince borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüz olup, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflas ile kısıtlandığından, aynı Kanun’un 226. maddesinde de masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu hükmü kabul edilmiştir.

Diğer anlatımla, iflasın açılmasıyla dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı) artık müflise değil, iflas idaresine ait olup, adi tasfiyede İİK'nın 226-229.maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına (iflas idaresi oluşturuluncaya kadar iflas dairesine), şayet basit tasfiye (İİK.md.218) usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Müdürlüğüne (İflas Dairesine) aittir.

Somut olayda, davacı işverenin iflasına karar verildiği anlaşılmış olup mahkemece davanın iflas masasına bildirilmesi, iflas idaresinin davaya devam edip etmeyeceğinin sorulması, iflas açıldıktan sonra iflas edenin davaya devam etme yetkisinin bulunmadığı, bu durum re’sen gözetilerek usul ekonomisi yönünden iflas idaresinin davaya katılımı için süre verilmesi, iflas idaresinin katılımı olmaz ise davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu hususlar değerlendirilmeden sonuca gidilmiş olması hatalıdır.

O halde, davacı ve davalı SGK’nun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.