Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/2346 K.2021/1203

Dava, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile yaşlılık aylığı istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre,taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2) Davacı, 01.11.1995-03.08.2011 tarihleri arasında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile 01.09.2011 tarihinde yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının ve bu tarihten itibaren yaşlılık aylıklarının faiziyle ödenmesi gerektiğinin tespitini istemiş; mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacının 01/11/1995 - 03/08/2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, yaşlılık aylığı talebinin reddine karar verilmiş ise de verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Önceki bozma ilamında "...

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamlarına uyulması sonrasında yapılan yargılama sonunda; davacının 01.11.1995-03.08.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, davacının 49.94 TL prim borcu ve 2.528,41 TL ihya borçlanmasını kuruma ödemesi ve tarafına iade edilen 2.632,00 TL ve 11.127,00 TL yi kuruma yasal faizi ile birlikte ödemesi halinde 03/08/2011 tarihini takip eden ay başı olan 01/09/2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş ise de; anılan bozma ilamının gereklerine yanlış anlam verildiği anlaşılmaktadır.

Anılan bozma ilamında da belirtildiği üzere, kabulüne karar verilen dönem hakkında, 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatının bulunup bulunmadığının araştırılması ile devamında belirlenecek sigortalılık süresine göre yaşlılık aylığı koşullarının oluşup oluşmadığı tespit edilip sonucuna göre karar verilmelidir." şeklinde detaylı ve yol gösterici açıklama yapılarak karar bozulmuştur.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, davaya konu yıllarda sigortalılığın ancak davacının sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı yapılması koşuluyla olabileceği gözetildiğinde, eldeki davada, mahkemece, 01.11.1995-03.08.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmiş olup 1995-1998 yılları yönünden mahkemenin kabulü yerinde ise de 1999-2011 yılları yönünden yapılan tespitin yetersiz olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılması gereken iş.

1999-2011 yılları yönünden davacının 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılarak sigortalılık süresinin belirlenmesi; tevkifat, prim ödemesi, ürün satışı, tescil talebi bulunmadığının tespiti halinde davanın bu dönemler yönünden reddedilmesi, yaşlılık aylığı şartlarına da sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.