Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/3575 K.2021/3266

...

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ve fer''i müdahil avukatları tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen incelenmesi davalı ve fer'i müdahil Kurum avukatları tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ...'a ait işyerinde 01/01/1994-25.01.2009 tarihleri arasında arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Davalı işveren vekili cevabında, davacının 25/01/2009 tarihinde müvekkiline ait iş yerinden ayrıldığını, 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının daimi bir çalışan olmadığını, müvekkilinin ... fabrikasında bakım ihalesini aldığı dönemlerde boya işleri olduğu zamanlarda çalıştığını, onun haricinde çalışmasının bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının 01/01/1994-31/01/2008 tarihleri arasında toplam 3583 günlük çalışmasının Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirildiğinin tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ve fer''i müdahil vekilleri tarafından verilen istinaf dilekçesi ile,kararın usul ve kanuna aykırı olması, davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebi ile istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle; 1- Sakarya 3. İş Mahkemesi'nin 04/04/2019 tarihli, 2017/457 Esas - 2019/131 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan feri müdahil Kurum vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ve fer''i müdahil vekillerince istinaf mahkemesinin vermiş olduğu kararın usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davacı vekili müvekkilinin, davalı ...'a ait işyerinde 01/01/1994-25.01.2009 tarihleri arasında arasında davalı işyerinde hizmet akti ile kesintisiz çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanun'un 79/10 maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Davacının, davalı işyerinde sigortalı çalışmasının 30 günden az geçtiği, fabrikaya giriş-çıkış kayıtları ve müfettiş raporuna göre eksik bildirimin yapıldığı anlaşılmakla yazılı belge olmadığı dönemde 30 gün çalışmanın kabulü yönünde yapılan araştırmanın yeterli olmadığı, davacının bu dönemlerde hanği işyerinde kimler ile çalıştığı sorularak re'sen belirlenecek bordro ve komşu işyeri tanıkları ayrıntılı olarak dinlenilmeden karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece yapılacak iş.

Davacıya ait işe giriş bildirgelerini de içerir şekilde Kurumda bulunan sicil dosyası ile işyerinde bulunan tüm belgelerin, özellikle ücret ödemelerini gösterir bordro, makbuzlar ve puantaj cetvelleriyle birlikte celbi, gerekirse resen saptanacak bordroda adı bulunanlar ile benzer iş yapan veya komşu işyeri sahip ve çalışanları tanık sıfatı ile dinlenerek; davacının çalışmasının sürekli mi kesintili mi olduğu, hizmet akdinin zaman ve bağımlılık unsurlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği,

çalışılan fabrikanın faaliyet düzeninin ne olduğu ve davacının çalışma düzeninin ne şekilde olduğu yönünde ayrıntılı beyanları alınmalı, ayrıca, tanıkların verdikleri bilgiye ne şekilde sahip oldukları, işveren ve davacı ile ilişkileri ile işyerinde yapılan işin kapsam ve niteliği tanık beyanlarının değerlendirilmesinde dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ile fer'i müdahil Kurum vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.